Z Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku
(Różnice między wersjami)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
m (Wycofano edycje użytkownika Bot (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Marlena.)
Linia 1: Linia 1:
'''MASŁOWSKI Michał'''
+
<div id="shortDescription">
 +
<p>ur. 1944.</p>
 +
<p>Imiona metrykalne: Michał Bożydar Aleksander.</p>
 +
<p>Podpisywał teksty także: Michel Maslowski.</p>
 +
<p>Pseud.: mas; mas.; (mas); mm; (PAT); Stanisław Ernest.</p>
 +
<p>Historyk literatury i teatru, krytyk literacki i teatralny, tłumacz.</p>
 +
</div id='shortDescription'>
  
'''ur. 1944.'''
+
<div class='all'>
 +
<div class='biogram'>
 +
==BIOGRAM==
 +
<p>Urodzony 15 lutego 1944 w Warszawie; syn Stanisława Masłowskiego, polonisty, nauczyciela i dyrektora liceum, lektora w Polskim Radiu, a także prelegenta Filharmonii Narodowej, i Zofii z domu Ernest, lektorki w Polskim Radiu. Od 1956 uczęszczał do Liceum im. Władysława IV w Warszawie; maturę zdał w 1961. Następnie studiował przez rok na Wydziale Aktorskim warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej (PWST), po czym podjął studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim (UW); w 1967 uzyskał magisterium. Debiutował w 1965 recenzjami teatralnymi pt. ''Staropolszyzna'' i ''Sarmatyzm'' z wystawienia ''Historyi o zmartwychwstaniu'' ''Pańskim'' M. Reja w Teatrze Narodowym w Warszawie oraz ''Sarmatyzmu ''F. Zabłockiego w warszawskim Teatrze Ludowym, opublikowanymi w tygodniku „Współczesność” (nr 9; podp.: mas.); w piśmie tym zamieszczał regularnie do 1975 recenzje teatralne (także podp.: mas, (mas), (PAT)). W 1967 ogłosił w „Dialogu” (nr 12) rozprawę pt. ''Bohaterowie dramatów Witkacego. ''W 1967-68 przebywał w Paryżu, gdzie uczęszczał na zajęcia w Université Internationale du Théâtre; w 1968 wystawił tu (przetłumaczoną wspólnie z Christiane Dancy) i wyreżyserowaną przez siebie sztukę S.I. Witkiewicza pt. ''L’oeuvre sans nom '' (''Bezimienne dzieło'')''.'' Po powrocie do Polski kontynuował w 1968-69 studia na Wydziale Reżyserskim PWST. Artykuły, szkice i recenzje teatralne publikował m.in. w „Teatrze” (od 1969), „Tygodniku Kulturalnym” i „Odrze” (od 1971). W 1970 został zatrudniony na Wydziale Filologii Polskiej UW na stanowisku asystenta (w 1973-74 starszego asystenta). W 1974 obronił doktorat na UW na podstawie rozprawy pt. ''Ideologia narodowa w przedstawieniach „Dziadów”, „Kordiana” i „Nie-Boskiej Komedii” do drugiej wojny światowej ''(promotor prof. Maria Staszewska) i otrzymał stanowisko adiunkta. W tym czasie występował w teatrach studenckich STS i Hybrydy. W 1975 wyjechał do Francji i do 1979 prowadził lektorat języka polskiego na Université Grenoble III. W tymże roku zamieścił w „Poezji” (nr 9) tłumaczenie wiersza Jacquesa Donguy ''Apocalypse selon l’homme anonyme ''(''Apokalipsa według anonimowego człowieka''), rozpoczynając pracę tłumacza poezji i dramatu z języka francuskiego oraz (wraz z Jacques’em Donguy) pracę tłumacza poezji i dramatu z języka polskiego na francuski. W 1976-77 uczestniczył w seminarium metodologicznym prof. Marca Soriano w paryskiej École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS). W badaniach naukowych zajął się romantyzmem i teatrem romantycznym, teorią i historią teatru, tematyką religijną w literaturze współczesnej, a w latach późniejszych także antropologią kulturalną Europy środkowej. Rozprawy i szkice poświęcone tej tematyce zamieszczał m.in. w „Pamiętniku Literackim” (od 1979) i w „Revue des Études Slaves” (Paryż; od 1985). Był członkiem Komitetu Solidarité avec Solidarność w Grenoble (1980-84), odpowiedzialnym za konkurs i budowę pomnika Solidarności. W 1982 habilitował się na Université Paris-Sorbonne (Paris IV) na podstawie rozprawy ''Le geste, le symbole et les rites du théâtre romantique polonais''. Od tegoż roku pracował jako profesor języka i kultury polskiej na Université Nancy 2; w 1988-2005 pełnił nadto obowiązki dyrektora Départament de Polonais et de Tchèque. W 1987 został diakonem stałym w diecezji katolickiej Nanterre. W 1989-94 wchodził w skład Rady Wydziału Języków i Literatur Obcych uniwersytetu w Nancy, a w 1996-97 pełnił obowiązki dziekana tego wydziału. Był założycielem i dyrektorem Groupe de recherche sur l’Europe centrale (GREC; Grupa Badań nad Europą Środkową; 1989-96&nbsp;?), członkiem Centre de recherche sur les cultures littéraires européennes (CERCLE; Centrum Badań nad Europejskimi Kulturami Literackimi; 1996-2005). W 1992 był założycielem i do 1996 wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Nancy-Lublin. W 1994-96 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego, a od 2005 przewodniczącego Société Française des Études Polonaises. W 1996 został doradcą w zakresie tłumaczenia dramaturgii polskiej w La Maison Antoine Vitez, Centre International de la Traduction Théâtrale w Montpellier. Był prezesem Comité français du bicentelnaire de la naissance d’Adam Mickiewicz (1996-2002). W 2002-05 wchodził w skład Rady Naukowej Uniwersytetu Nancy 2. W 2005 otrzymał (wspólnie z J. Donguy) nagrodę ZAiKS-u za tłumaczenia dramaturgii polskiej. W 2005 został profesorem literatury polskiej na Université Paris-Sorbonne (Paris IV), dyrektorem departamentu Języka i Kultury Polskiej (program magisterium polsko-francuskiego, przygotowywanego wspólnie z UW) oraz członkiem Centre Interdisciplinaires de Recherches Centre-Européennes na Université Paris IV (CIRCE; Centrum Interdyscyplinarne Badań Środkowej Europy). W 2010 wszedł do rady programowej czasopisma internetowego Uniwersytetu im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego „Teologia, Kultura, Media”. Wszedł w skład redakcji pisma „Collectanea Philologica”. Należy do wielu towarzystw naukowych, m.in. Société Historique et Littéraire Polonaise à Paris (od 1985), Conseil Scientifique du Centre Mondial de la Paix et des Droits de l’Homme et de l’Université de la Paix w Verdun (od 1995), Société des études romantiques et dix-neuviémiste (od 1998), Stowarzyszenia Chopin à Nohant (wiceprzewodniczący w 2000-06), Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie w Londynie (od 2003). Od 2010 jest czlonkiem zagranicznym Polskiej Akademii Umiejętnosci (PAU).</p>
 +
<p>W 1971 ożenił się z Jacqueline Lachèvre, aktorką, demografem i gerontologiem. Ma troje dzieci: Nicolasa (ur. 1972), politologa, Krystynę (ur. 1975), teatrologa, i Sophie (ur. 1979), rzeźbiarkę. Mieszka w Paryżu i w Warszawie.</p>
 +
</div> <!-- biogram -->
  
Imiona metrykalne: Michał Bożydar Aleksander.
+
<div id='primary'>
 +
<span id='tworczosc'></span>
 +
==TWÓRCZOŚĆ==
 +
<ol>
  
Podpisywał teksty także: Michel Maslowski.
+
<li> [[#Dzieje bohatera|Dzieje bohatera]]. Teatralne wizje „Dziadów”, „Kordiana” i „Nie-Boskiej Komedii” do II wojny światowej. Wr.: Ossol. 1978, 221 s., ''Bibl. Tow. Lit. im. A. Mickiewicza, ''t. 10.</li>
 +
<p class='comment'>Zawartość: Wstęp. - Cz. I. Problemy ideowo-estetyczne: „Uznanie się narodu w jestestwie swoim”; Sens kształtu scenicznego: „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska Komedia”, Konkluzje. - Cz. II. Realizacje sceniczne: Premiery (dyrekcja J. Kotarbińskiego): „Kordian” (1899), „Dziady” w opracowaniu inscenizacyjnym S. Wyspiańskiego, „Nie-Boska Komedia” (1902); Ku klasyczności (dyrekcja T. Trzcińskiego): „Nie-Boska Komedia” (1919) (oprac. dramaturg. T. Sinki, scenografia K. Frycza), „Kordian” (1924) (inscenizacja T. Trzcińskiego), „Dziady” (1931) (oprac. dramaturg. i inscenizacja T. Trzcińskiego); Ku monumentalności: „Nie-Boska Komedia” (1920) A. Szyfmana i W. Drabika, Inscenizacje L. Schillera: „Nie-Boska Komedia” (1926, 1938), „Kordian” (1930, 1935, 1939), „Dziady” (1932, 1933, 1934). – Zakończenie. – Aneks. - Schemat dziejów heroicznych.</p>
 +
<li> Le Geste, le rite et les symboles du théâtre romantique polonais. T. 1-2. Lille 1987, 205 + 549 s. Por. poz. 3.</li>
 +
<p class='comment'>Rozprawa habilitacyjna.</p>
 +
<p class='comment'>Zawartość: [T. 1:] Préface. - L’introduction à l’analyse théâtrale: Le sens des gestes; La séquence symbolique; Le rituel du théâtre; L’herméneutique du théâtre. – [T. 2]: Le discours du théâtre romantique: La révolution copernicienne du romantisme polonais; Le discours de la vision théâtrale: Les Aïeux ou la fête des morts; Kordian [J. Słowackiego]; La Comédie Non-Divine [Z. Krasińskiego], - Le théâtre de la seconde naissance; Conclusions. - Le théâtre monumental: Vers le monumental: La Comédie Non-Divine d’A. Szyfman et de W. Drabik (1920); Les mises en scène de Léon Schiller: La Comédie Non-Divine (1926, 1938); Kordian (1930, 1935, 1939); Les Aïeux (1932, 1933, 1934), - Anthropologie et théâtre.</p>
 +
<li> [[#Gest, symbol i rytuały polskiego teatru romantycznego|Gest, symbol i rytuały polskiego teatru romantycznego]]. Wwa: PWN 1998, 399 s. Por. poz. 2.</li>
 +
<p class='comment'>Zawartość: Wprowadzenie. - Romantyczna antropologia: Granice romantyzmu; Estetyka natchnienia; Matryce historii; Religia – polityka – kultura. - Rytuał „Dziadów”: Rytualna syntagma; Heroiczny paradygmat; Poetyka inicjacji; Jedność „Dziadów”; Schemat przekształceń symbolicznych. - Gest Kordiana: Bohater w poszukiwaniu misji; Problem narodu; Słowo gestu; Etyka i historia; Schemat przekształceń symbolicznych. - Symbol „Nie-Boskiej komedii”: Kręgi rzeczywistości; Stare i nowe ryty; Symbol i obecność; Schemat przekształceń symbolicznych, - Teatr uczestnictwa: Struktury nowego teatru; Projekt estetyczny; Projekt realizacji; Typ obecności w polskim teatrze romantycznym; Konkluzje. - Wiara i historia: Przełom religijny; Teologia wpisana w „Dziady”; Nowy obraz świata i mesjanizm; Kopernikański przewrót postaw religijnych; Późniejsze rozwinięcia romantycznej religijności; Między Wschodem a Zachodem; Uwagi końcowe. – Zakończenie.</p>
 +
<li> [[#Kordian et Lorenzaccio|Kordian et Lorenzaccio]]. Héros modernes? Montpellier: Espace 1999, 52 s.</li>
 +
<p class='comment'>Zawartość: Kordian [J. Słowackiego] et Lorenzaccio [A. de Musseta], héros modernes?: Analogies; Le rêve héroïque; „Pour le peuple, sans le peuple”; Le geste fécond; Conclusion). - Juliusz Słowacki (1809-1849).</p>
 +
<li> Zwierciadła Kordiana. Rola i maska bohatera w dramatach Słowackiego. Wwa: Świat Lit. 2001, 246 s.'' Nauka o Literaturze Pol. za Granicą, ''t. 7.</li>
 +
<li> [[#Problemy tożsamości|Problemy tożsamości]]. Szkice mickiewiczowskie i (post)romantyczne. Lubl.: Inst. Europy Środkowo-Wschodniej 2006, 499 s.</li>
 +
<p class='comment'>Zawartość: Wprowadzenie. - Los i historia: Mickiewicz: tożsamość indywidualna a naród; Kryzys. O tworzeniu się dynamicznego modelu kultury; Polski bohater romantyczny; Etyzacja polityki – naczelna idea polskiego romantyzmu; Autonomia społeczna a „Przymierze Ludów” w polskiej tradycji. - Hermeneutyka utworów: Kto jest bohaterem „Dziadów”?; Praca autora nad rolą w „Dziadach”; Mickiewiczowska wizja teatru; Synteza religijna Mickiewicza; „Zdania i uwagi” Adama Mickiewicza; „Liryki lozańskie” – mistyka poranka; Reinterpretacja kultu maryjnego w dziele Mickiewicza; Kanon kultury w dziele Adama Mickiewicza; „Pragnę, więc jesteś”. Trzy figury „Innego” w polskim romantyzmie. - Recepcja a tożsamość kultury: Romantyczne korzenie polskiej tożsamości; O recepcji Mickiewicza we Francji; Tożsamość indywidualna a zbiorowy los. Od Norwida do Gombrowicza; Teatr i gest społeczny; Norwidowy „trudów trud” w dzisiejszej perspektywie; Mickiewiczowski „Gestus” Karola Wojtyły; Ostatni polski romantyk; Romantyzm czy oświecenie: fałszywa alternatywa. - Aneks: Święte błądzenie brata Adama [wywiad].</p>
 +
<p class='comment'>Przekł. poszczególnych szkiców: Mickiewicz: tożsamość indywidualna a naród: hiszp.: Identidad romántica en la obra de Adam Mickiewicz. „Aleph”, Menizales 1999 nr 110 s. 60-72. - Kryzys. O tworzeniu się dynamicznego modelu kultury: franc.: Initiation et crise. De la formation d’un modèle dynamique de la culture. W: Crise et conscience du temps. Des Lumières à Auschwitz. Nancy 1998 s. 35-47. – Polski bohater romantyczny: franc.: Pologne. Un héros romantique moderne. W: Mythes et symboles politiques en Europe Centrale. Paris 2002 s. 302-315; niem. Der polnische romantische Held. W: Romantik und Gedichte. Wiesbaden 2007 s. 184-194. - Etyzacja polityki – naczelna idea polskiego romantyzmu: franc.: L’éthique du politique dans le romantisme polonais. „Romantisme. Revue du dix-neuvième siècle. Le privé et le social“, Paryż 2003 nr 119 s. 7-20. - Autonomia społeczna a „Przymierze Ludów” w polskiej tradycji: franc.: Autonomie sociale et “alliance des peuples” dans la tradition polonaise. W: L’Europe du milieu. Nancy 1991 s. 263-278 - Synteza religijna Mickiewicza: franc.: La Synthèse religieuse de Mickiewicz. W: Le Verbe et l’Histoire. Mickiewicz, la France et l’Europe. Paris 2002 s. 150-165. - „Zdania i uwagi” Adama Mickiewicza. Mądrość i samotność: franc.: „Notes et pensées” d’Adam Mickiewicz. Sagesse et solitude. W: Mickiewicz par lui-même. Paris 2000 s. 35-54; niem.: Die „Ansichten und Bemerkungen” von Adam Mickiewicz. Weisheit und Einsamkeit. W: Adam Mickiewicz und die Deutschen. Wiesbaden 2000 s. 107-126. - Kanon kultury w dziele Adama Mickiewicza: franc.: Le canon de la culture dans l’œuvre d’Adam Mickiewicz. “Revue des Études Slaves“, Paryż 2002-2003 [t. 74 fasc. 2-3] s. 339-352. - Romantyczne korzenie polskiej tożsamości: franc.: Les Racines romantiques de l’identité polonaise. W: Convergences européennes. Conscience nationale et conscience européenne dans les littératures slaves, baltes, balkaniques et hongroise au XXe siècle. Paris 1993 s. 59-72. - O recepcji Mickiewicza we Francji: franc.: De la perception de Mickiewicz en France. W: Langues et peuples d’Europe Centrale et Orientale dans la culture française. Paris 1998 s. 163-177. - Teatr i gest społeczny: franc.: Théatre et geste social. „Silex”, Grenoble 1983 nr 24 s. 57-72.</p>
 +
<li> Etyka i metafizyka. Perspektywa transcendencji poziomej we współczesnej kulturze polskiej. Wwa: Wydawn. Neriton 2011, 393 s. ''Nauka o Lit. Pol. za Granicą, ''t. 13.</li>
 +
<p class='comment'>Nadto studia i rozprawy w książkach zbiorowych i czasopismach, m.in.: Bohaterowie dramatów Witkacego. „Dialog” 1967 nr 12 s. 84-98. – Tematyka pracy. W: Literatura wobec przemian społecznych. Wwa 1973 s. 238-267. – Misja “Solidarności”. „Aneks”, Londyn 1984 nr 34 s. 99-125 [podp.: Stanisław Ernest]. - La structure initiatique des „Aïeux” (Dziady) d’Adam Mickiewicz. „Revue des Études Slaves”, Paryż 1985 nr 3 s. 421-445. – Czesław Miłosz, la conscience de l’émigré. W: Les effets de l’émigration et de l’exil dans les cultures tchèque et polonaise. Paris 1987 s. 121-147. – Les „Aïeux” de Mickiewicz, théâtre de la participation issu du romantisme. „Les Cahiers Franco-Polonais”, Wwa, Paryż 1984, wyd. 1987 s. 27-46.– Sławomir Mrożek. Théâtre de l’absurde ou l’absurde comme théâtre? „Revue des Études Slaves“, Paryż 1988 nr 1 s. 209-219; wersja polska: Sławomir Mrożek: teatr absurdu czy absurd jako teatr? „Prz. Hum.” 1989 nr 7 s. 59-72. – L’identité culturelle de la Pologne et la symbolique de la foi incarnée. W: L’Europe Centrale. Réalité, mythe, enjeux. XVIIIe-XXe siecles. [Varsovie] 1991 s. 231-242. - Rytuały polskiej groteski teatralnej. „Akcent” 1991 nr 2/3 s. 183-193; przedr. w: Humor europejski. Lubl. 1994 s. 361-376; wersja franc.: Le grotesque polonais. Les rituals de l’absurde dans le théâtre polonais. W: L’Humour européen. T. 2. Lubl.-Sèvres 1993 s. 229-246. – Tadeusz Konwicki ou le mythe du Juif errant. „Revue des Études Slaves”, Paryż, 1991 t. 63 [z.] 2 s. 547-559. - Wiara i historia. Dynamiczny model religii wcielenia w dziele Adama Mickiewicza. „Pam. Lit.” 1991 z. 3 s. 31-54; wersja franc.: Le renversement copernicien du religieux dans l’oeuvre d’Adam Mickieiwcz. „Cahiers Mennaisiens”, Paryż 1992 nr 26 s. 86-116. – Culture et politique en Europe Centre-Est. „Nova Renascença”, Porto 1992, vol. XII s. 219-235. – Les formes du religieux dans le quotidien en Pologne. Représentation littéraire et attitudes culturelles. „Revue des Études Slaves”, Paryż 1993 z. 3 s. 511-524. – Tadeusz Konwicki et la crise de l’identité. W: Pologne singulière et plurielle. La prose polonaise contemporaine. Lille 1993 s. 91-101. – Mickiewicz, Norwid et la nation „messianique”. Mise au point sur les concepts et les thèmes. W: Regards sur l’indomptable Europe du Centre-Est du XVIIIe siecle à nos jours. Lille 1996 s. 117-130. – Nos repères du Sens. W: Quels repères pour l’Europe?, Paris 1996 s. 75-95; tłum. hiszp.: Nuestros referentes del sentido. W: La crisis de los referentes y la reconstrucción de las identidades en Europa. Bogotá 1999 s. 59-76. – Ból nie-istnienia. O „postmodernistycznej” powieści Tomka Tryzny [dot. T. Tryzna: Panna Nikt]. „Teksty Drugie” 1997 nr 5 s. 53-67; wersja franc.: Le mal d’être personne. A propos du roman „postmoderne” de Tomek Tryzna. W: (Post)modernisme en Europe Centrale. La crise des idéologies. Paris 1999 s. 171-186. – La dérision comme manière de vivre ou l’humeur polonais à la Gombrowicz. W: La Comédie sociale. Paris 1997 s. 115-127. – Nicolas Sęp-Szarzyński et l’imagerie baroque de la foi. W: L’homme baroque. Nancy 1997 s. 27-41. – Entre l’Orient et l’Occident. La religiosité romantique en Pologne. „Archives de Sciences Sociales des Religions”, Paryż 1998 nr 101 s. 107-129; inna wersja w: Eglises-Etats-Nations à l’époque des Lumières et au XIXe siècle. Lubl. 2000 s. 125-138. – Foi et Histoire. W: Mickiewicz 1798-1998. Bicentenaire de la naissance. Paris 1998 s. 135-176. – El espejo roto. W: 10 años después del Muro. Visiones de Europa y América Latina. Bogotá 1999 s. 40-55. – Influences orthodoxes, juives et ésotériques sur la religiosité de Mickiewicz. W: Adam Mickiewicz. Kontexte und Wirkung. Contexte et rayonnement. Fribourg 1999 s. 115-128. – L’imaginaire romantique et le théâtre. “Kordian” de Juliusz Słowacki. W: Solitude et conscience politique sur la scène romantique. Musset, Słowacki, Kleist. Paris 1999 s. 49-64. – „Kościół międzyludzki” w „Ślubie” Witolda Gombrowicza. „Teksty Drugie” 1999 nr 1/2 s. 175-187; wersja franc.: „l’Eglise interhumaine” dans le „Mariage” de Gombrowicz. W: La littérature polonaise du XXe siècle. Paris 2000 s. 209-221. – Réactualisation des mythes littéraires. Shakespeare, Słowacki, Kordian. „Bulletin de littérature générale et comparée”, Paryz 1999 nr 25 s. 105-135. – Le combat du héros romantique avec son double. W: Figures du double dans les littératures européennes. Lausanne 2001 s. 134-144. – Koncept roli w dramatach Słowackiego. „Pam. Lit.” 2001 z. 3 s. 65-75; wersja franc.: Le concept du rôle dans théâtre de Słowacki. W: Słowacki aujourd’hui. Paris 2002 s 145-154. – La société civile en Pologne et l’Union Européenne. Les enjeu identitaires. „Transitions”, Génève 2001 nr 2 s. 139-149. - Le théâtre romantique polonais. „Romantisme”, Clermont-Ferrand 2001 nr 111 s. 57-74. – L’absurde dans le théâtre de Tadeusz Różewicz. W: Absurde et dérision dans le théâtre est-européen. Paris 2002 s. 153-166. – Les relations entre la culture française et la culture polonaise. W: Les relations entre la France et la Pologne au XXe siècle. Kr. 2002 s. 35-56. – Tożsamość polska w kontekście europejskim. „Nauka” 2002 nr 2 s. 91-101. – Msza święta jako przedstawienie. W: Ikony niewidzialnego. Opole 2003 s. 81-100. – La Société historique et littéraire polonaise et la Bibliothèque polonaise de Paris. W: Histoire de la slavistique. Le rôle des institutions. Paris 2003 s. 158-168. – „L’Autre Europe“ et l’idée européenne (rapport de synthèse). W: L’Union Européenne en débat. Nancy 2004 s. 13-34. - La poésie de l’éthos et l’éthos de la poésie dans la Pologne de l’après-guerre. W: La Poésie polonaise du vingtième siècle. Voix et visages. Paris 2004 s. 101-119. – Rytuały jedzenia i picia we Francji i w Polsce. Rekonesans. „Napis” 2004 s. 359-372. - Face au néant. Les dissidences de Czesław Miłosz. W: Dissidences. Paris 2005 s. 35-56. – Les confines de l’Europe Centrale; Richesse et périls de la recontre des cultures. W: Europe. La danse sur les limites. Paris 2005 s. 179-198; 305-316. – Le poète, constructeur de l’imaginaire national. W: Ecriture de l’histoire. Strasbourg 2005 s. 135-152. – La tragédie humaine selon Zbigniew Herbert. „Les Nouveaux Cahiers Franco-Polonais”, Warszawa, Paryż 2005 nr 5 s. 99-112; wersja pol.: Tragedia ludzka według Zbigniewa Herberta. W: Wyraz wyłuskany z piersi. Szkice o twórczości Herberta. Lublin 2006 s. 104-121. - Les chrétiens avec ou sans Dieu et l’Etat laïque en Pologne. W: La laïcité, une question au présent. Nantes 2006 s. 197-218. – Miłosz et le religieux. W: Czesław Miłosz et le vingtième siècle. Paris 2006 s. 211-230; wersja pol.: Religia Miłosza. „Pam. Lit.“ 2007 z. 4 s. 43-58. – Der polnische romantische Held. W: Romantik und Geschichte. Wiesbaden 2007 s. 184-194. – Oratoryjne „Dziady” w realizacjach Andrzeja Seweryna. W: Tradycja romantyczna w teatrze polskim. Kr. 2007 s. 21-34. – The evil of modernity. Joseph Conrad’s „Heart of darkness” and Francis Ford Coppola’s „Apocalypse now”. Przeł. E. Kowal. Yearbook of Conrad Studies, Kr. 2007 s. 195-211; wersja pol.: Zło nowoczesności. „Jądro ciemności” Józefa Conrada i „Czas Apokalipsy” Francisa Forda Coppoli. „Prz. Hum.” 2009 nr 1 s. 15-29; wersja franc.: Le mal de la modernité. „Au Cœur des ténèbres” de Joseph Conrad et “Apocalypse now” de Francis Ford Coppola. W: Joseph Conrad - un Polonais aux confins de l’Occident. Paris 2009 s. 103-120. – Kilka uwag o hymnie „Smutno mi Boże!…” Juliusza Słowackiego oraz o aporiach tłumaczenia. W: Oblicza Narcyza. Obecność autora w dziele. Kr. 2008 s. 101-114. – La traduction du non-verbal. W: Aspects sociologiques et anthropologiques de la traduction. Paris-Varsovie 2008 s. 61-72. - Opatrzność Jana Pawła II. „Znak” 2008 nr 1 s. 38-52. – Chrzest jako rytuał inicjacji. „Znak” 2009 nr 11 s. 99-109; przedr. w: Słowo i gest. Opole 2009 s. 67-78. - Culture et identité. L’héritage de la Res Publica des Deux Nations. les courants slavophiles, panslaves et messianiques. W: L’héritage de la Res Publica des Deux Nations. Lublin-Paris 2009 s. 91-104. – La naissance d’une „nation culturelle”. W: East-Centrale Europe in European History. Lublin 2009 s. 211-228. - La structure rituelle des “Aïeux’’ et ses conséquences esthétiques. W: L’Âge d’or du théâtre polonais de Mickiewicz à Wyspiański, Grotowski, Kantor, Lupa, Warlikowski... Paris 2009 s. 43-61. – Prawda słowa, prawda gestu w teatrze i w liturgii. W: Słowo w kulturze współczesnej. Wwa 2009 s. 177-198. – Śmierć Mickiewicza. „Prz. Hum.” 2009 nr 5/6 s. 37-47. – Traité de poésie de Czesław Miłosz. W: L’antre des mots. Autour de la poésie de Vladimir Holan. Praha 2009 s. 163-174. – Dwa traktaty poetyckie o wierze. „Traktat teologiczny” Czesława Miłosza i „Tryptyk rzymski” Jana Pawła II. W: W świecie myśli i wartości. Kr. 2010 s. 189-204. – Humanistyczna problematyka przełomu antropologicznego. Okres romantyzmu. W: Humanitas''. ''Projekty antropologii humanistycznej. Cz. 1. Wwa 2010 s. 497-534.</p>
 +
</ol>
 +
===Przekłady===
 +
<ol>
 +
<li> S.I. Witkiewicz: L’oeuvre sans nom. [Przeł.:] …, Ch. Dancy. Wyst.: Reż.: ... Paris, Théâtre de la Cité 1968.</li>
 +
<p class='comment'>Tytuł oryginału pol.: Bezimienne dzieło.</p>
 +
<li> C. Fuentes: Jednooki jest królem. [Utwór dramatyczny]. Wyst.&nbsp;: Reż.: R. Szejd. Wyst. Wwa, T. Dram. 1975.</li>
 +
<li> Poésie polonaise contemporaine. [Antologia]. [Przeł. i red.:] …, J. Donguy. Paris: le Castrol astral et Lettres Slaves 1982 [3], 204 s.,'' Collection Voix Off Pologne'', 2.</li>
 +
<p class='comment'>Wyd. w jęz. pol. i franc. – Zawiera przekłady wierszy: M. Białoszewskiego, S. Grochowiaka; Z. Herberta; T. Nowaka; T. Różewicza; W. Szymborskiej; S. Barańczaka; K. Karaska; J. Kornhausera; R. Krynickiego; E. Lipskiej; R. Wojaczka; A. Zagajewskiego, - nadto: Repères; Presse et Éditions Clandestines; Moi, soldat qui ai tiré sur les ouvriers à Gdansk, en décembre 1970 (Extraits), [Trois textes annexes:] (L. Dymarski – J. Kornhauser – S. Barańczak); Crédit photographique.</p>
 +
<li> Pologne. Anthologie de l’etat de guerre. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Toulouse: Tribu 1984, 166 s.</li>
 +
<p class='comment'>Przekł. podp. pseud.: Stanisław Ernest.</p>
 +
<li> A. Mickiewicz: Les AïeuxDziady. Poème. [Przeł.:] ..., J. Donguy. [Lausanne]: L’Âge d’Homme 1992, 397 s. ''Collection Classiques Slaves.''</li>
 +
<p class='comment'>Tu także M.M.: Permanence des „Aieux” [Wprowadzenie], s. 13-43 i przyp.</p>
 +
<li> T. Słobodzianek: Merlin. L’autre histoire. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Wyst. Bruksela, Festiwal Temporalia 1994.</li>
 +
<p class='comment'>Tytuł oryginału pol.: Merlin. Inna historia.</p>
 +
<li> J. Słowacki: Kordian. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Lausanne; [Paris]: L’Âge d’Homme 1996, 185 s. ''Collection Classiques Slaves.''</li>
 +
<p class='comment'>Tu także M.M.: Note biographique, s. 7-10; Plaidoyeur pour Kordian, s. 11-14; Un héros en quête de mission, s. 14-18; Cet indépassable nationalisme…, s. 19-24; La parole du geste, s. 24-29; La Gloire de la poésie, s. 29-32, a także przyp.</p>
 +
<li> Z. Herbert: La Chambre d’à côté. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Praprem. jako sztuka czytana: Nancy, Festiwal Passages de Nancy 1999.</li>
 +
<p class='comment'>Tytuł oryginału pol.: Drugi pokój.</p>
 +
<li> Z. Herbert: Lalek. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Praprem. jako sztuka czytana: Paris, T. de l’Odéon 1999.</li>
 +
<li> Cz. Miłosz: Traité de théologie. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Le Chambon-sur-Lignon: Cheyne 2003, 102 s. ''D’une voix l’autre.'' Praprem.jako sztuka czytana&nbsp;: Paris&nbsp;: Comédie Française 30 X 2004</li>
 +
<p class='comment'>Tekst w jęz. pol. i franc. - Tytuł oryginału pol.: Traktat teologiczny.</p>
 +
<li> K. Bizio: Toxines. [Utwór dramatyczny]. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Praprem. jako sztuka czytana: Caen, Panta théâtre 22 IV, 15 V 2004.</li>
 +
<p class='comment'>Tytuł oryginału pol.: Toksyny.</p>
 +
<li> T. Różewicz: La chute. [Utwór dramatyczny]. Praprem. jako sztuka czytana: Paris, Comédie Française 27 X 2004.</li>
 +
<p class='comment'>Tytuł oryginału pol.: Spadanie.</p>
 +
<li> T. Różewicz: Le Fichier; Témoignage ou notre petit confort. [Utwory dramatyczne]. (Théâtre 1). [Przekł. i wstęp:] ..., J. Donguy. Lausanne: L’Âge d’Homme 2005, 134 s. ''Petite bibliothèque slave'', 28.</li>
 +
<p class='comment'>Tytuły oryginałów pol.: Kartoteka; Nasza mała stabilizacja.</p>
 +
<li> T. Różewicz: La Vieille femme qui couve; Un drôle de petit vieux; La sortie de l’artiste de la faim. [Utwory dramatyczne]. (Théâtre II). Lausanne; Paris: l’Âge d’Homme 2008, 166 s. ''Petite bibliothèque slave.''</li>
 +
<p class='comment'>Tytuł oryginału pol.: Stara kobieta wysiaduje; Śmieszny staruszek; Odejście głodomora.</p>
 +
</ol>
 +
===Prace redakcyjne===
 +
<ol>
 +
<li> L’Europe du Milieu. Actes du colloque; organisé par le Groupe de recherche sur l’Europe centrale de l’Université de Nancy II, Septembre 1989. [Red.:] …, [przy współpracy:] A. Kurc. Nancy: Presses universitaires de Nancy 1991, 303 s., ''Espaces Centre-Européens (Nancy).''</li>
 +
<li> Identité(s) de l’Europe centrale. [Red.] ... Paris: Institut d’Études Slaves 1995, 221 s., ''Cultures et Sociétés de l’Est,''21.</li>
 +
<li> Histoire des idées politiques de l’Europe centrale. [Red.:] …, Ch. Delsol. Paris: Presses Universitaires de France 1998, XV, 603 s., ''Politique d’Aujourd’hui.''</li>
 +
<p class='comment'>Nagroda Joseph du Teil przyznana przez Académie des Sciences Morales et Politiques w 1998 za współredakcję.</p>
 +
<li> Le verbe et l’histoire. Mickiewicz, la France et l’Europe. [Red.:] …, F-X. Coquin. Paris: Institut d’Études Slaves: Éd. de la Maison des sciences de l’homme 2002, 423 s.,'' Travaux (Institut d’Études Slaves),'' 42.</li>
 +
<li> Mythes et symboles politiques en Europe centrale. [Red.:] …, Ch. Delsol, J. Nowicki. [Wstęp:] P. Chaunu. Paris: Presses Universaitaires de France 2002, XX, 690 s., ''Politique D’Aujourd’hui.''</li>
 +
<li> Dissidences. [Red.:] …, Ch. Delsol, J. Nowicki. Paris: Presses Universitaires de France 2005, 304 s.</li>
 +
<li> L’Âge d’or du théâtre polonais de Mickiewicz à Wyspiański, Grotowski, Kantor, Lupa, Warlikowski ... [Actes du colloque, Paris, octobre 2006.] [Red.:] …, A. Grudzińska. Paris: Éd. de l’Amandier 2009, 452 s.</li>
 +
<li> Culture et identité en Europe Centrale. Canons littéraires et visions de l’Histoire. [Red.:] ..., P. Gradvohl, D. Francfort. Paris: Institut d’Études Slaves; Brno: Masarykova Univerzita 2011, 662 s.</li>
 +
<li> Religion et identité en Europe centrale. [Red.] ... przy współpr. D. Bechtel, C. Royer. Paris: BELIN 2012, 346 s.</li>
 +
<p class='comment'>Nadto zob. Przekłady poz. 3.</p>
 +
</ol>
 +
</div id='primary'>
  
Pseud.: mas; mas.; (mas); mm; (PAT); Stanisław Ernest.
+
<div id='secondary'>
 +
==OPRACOWANIA (wybór)==
  
Historyk literatury i teatru, krytyk literacki i teatralny, tłumacz.
 
  
 +
<ul>
 +
<li> Ank. 2010</li>
 +
<li> Wywiady: Święte błądzenie brata Adama. Rozm. P. Goźliński. „Gaz. Wybor.” 1999 nr 83, dod. „Magazyn”, przedr. w: M. Masłowski: Problemy tożsamości. Lubl. 2006; Wiara wieku męskiego. Rozm. J. Bątkiewicz-Brożek. „Tyg. Powsz.” 2009 nr 44. </li>
 +
</ul>
  
  
Urodzony 15 lutego 1944 w Warszawie; syn Stanisława Masłowskiego, polonisty, nauczyciela i dyrektora liceum, lektora w Polskim Radiu, a także prelegenta Filharmonii Narodowej, i Zofii z domu Ernest, lektorki w Polskim Radiu. Od 1956 uczęszczał do Liceum im. Władysława IV w Warszawie; maturę zdał w 1961. Następnie studiował przez rok na Wydziale  Aktorskim warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej (PWST), po czym podjął studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim (UW); w 1967 uzyskał magisterium. Debiutował w 1965 recenzjami teatralnymi pt. ''Staropolszyzna'' i ''Sarmatyzm''  z wystawienia ''Historyi o zmartwychwstaniu'' ''Pańskim'' M. Reja w Teatrze Narodowym w Warszawie oraz ''Sarmatyzmu ''F. Zabłockiego w warszawskim Teatrze Ludowym, opublikowanymi w tygodniku „Współczesność” (nr 9; podp.: mas.); w piśmie tym zamieszczał regularnie do 1975 recenzje teatralne (także podp.: mas, (mas), (PAT)). W 1967 ogłosił w „Dialogu” (nr 12) rozprawę pt. ''Bohaterowie dramatów Witkacego. ''W 1967-68 przebywał w Paryżu, gdzie uczęszczał na zajęcia w Université Internationale du Théâtre; w 1968 wystawił tu (przetłumaczoną wspólnie z Christiane Dancy) i wyreżyserowaną przez siebie sztukę S.I. Witkiewicza pt. ''L’oeuvre sans nom '' (''Bezimienne dzieło'')''.'' Po powrocie do Polski kontynuował w 1968-69 studia na Wydziale Reżyserskim PWST. Artykuły, szkice i recenzje teatralne publikował <nowiki>m.in</nowiki>. w „Teatrze” (od 1969), „Tygodniku Kulturalnym” i „Odrze” (od 1971). W 1970 został zatrudniony na Wydziale Filologii Polskiej UW na stanowisku asystenta (w 1973-74 starszego asystenta). W 1974 obronił doktorat na UW na podstawie rozprawy pt. ''Ideologia narodowa w przedstawieniach „Dziadów”, „Kordiana” i „Nie-Boskiej Komedii” do drugiej wojny światowej ''(promotor  prof. Maria Staszewska) i otrzymał stanowisko adiunkta. W tym czasie występował w teatrach studenckich STS i Hybrydy. W 1975 wyjechał do Francji i do 1979 prowadził lektorat języka polskiego na Université Grenoble III. W tymże roku zamieścił w „Poezji” (nr 9) tłumaczenie wiersza Jacquesa Donguy ''Apocalypse selon l’homme anonyme ''(''Apokalipsa według anonimowego człowieka''), rozpoczynając pracę tłumacza poezji i dramatu z języka francuskiego oraz (wraz z Jacques’em  Donguy) pracę tłumacza poezji i dramatu z języka polskiego na francuski. W 1976-77 uczestniczył w seminarium metodologicznym prof. Marca Soriano w paryskiej École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS). W badaniach naukowych zajął się romantyzmem i teatrem romantycznym, teorią i historią teatru, tematyką religijną w literaturze współczesnej, a w latach późniejszych także antropologią kulturalną Europy środkowej. Rozprawy i szkice poświęcone tej tematyce zamieszczał <nowiki>m.in</nowiki>. w „Pamiętniku Literackim” (od 1979) i w „Revue des Études Slaves” (Paryż; od 1985). Był członkiem Komitetu Solidarité avec Solidarność w Grenoble (1980-84), odpowiedzialnym za konkurs i budowę pomnika Solidarności. W 1982 habilitował się na Université  Paris-Sorbonne (Paris IV)  na podstawie rozprawy ''Le geste, le symbole et les rites du théâtre romantique polonais''. Od tegoż roku pracował jako profesor języka i kultury polskiej na Université Nancy 2; w 1988-2005 pełnił nadto obowiązki dyrektora Départament de Polonais et de Tchèque. W 1987 został diakonem stałym w diecezji katolickiej Nanterre. W 1989-94 wchodził w skład Rady Wydziału Języków i Literatur Obcych uniwersytetu w Nancy, a w 1996-97 pełnił obowiązki dziekana tego wydziału. Był założycielem i dyrektorem Groupe de recherche sur l’Europe centrale (GREC; Grupa Badań nad Europą Środkową; 1989-96&nbsp;?), członkiem Centre de recherche sur les cultures littéraires européennes (CERCLE; Centrum Badań nad  Europejskimi Kulturami Literackimi; 1996-2005). W 1992 był założycielem i do 1996 wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Nancy-Lublin. W 1994-96 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego, a od 2005 przewodniczącego Société Française des Études Polonaises. W 1996 został doradcą w zakresie tłumaczenia dramaturgii polskiej w La Maison Antoine Vitez, Centre International de la Traduction Théâtrale w Montpellier. Był prezesem Comité français du bicentelnaire de la naissance d’Adam Mickiewicz (1996-2002). W 2002-05 wchodził w skład Rady Naukowej Uniwersytetu Nancy 2. W 2005 otrzymał (wspólnie z J. Donguy) nagrodę ZAiKS-u za tłumaczenia dramaturgii polskiej. W 2005 został profesorem literatury polskiej na Université Paris-Sorbonne (Paris IV), dyrektorem departamentu Języka i Kultury Polskiej (program magisterium polsko-francuskiego, przygotowywanego wspólnie z UW) oraz członkiem Centre Interdisciplinaires de Recherches Centre-Européennes na Université Paris IV (CIRCE; Centrum Interdyscyplinarne Badań Środkowej Europy). W 2010 wszedł do rady programowej czasopisma internetowego Uniwersytetu im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego „Teologia, Kultura, Media”. Wszedł w skład redakcji pisma „Collectanea Philologica”. Należy do wielu towarzystw naukowych, <nowiki>m.in</nowiki>. Société Historique et Littéraire Polonaise à Paris (od 1985),  Conseil Scientifique du Centre Mondial de la Paix et des Droits de l’Homme et de l’Université de la Paix w Verdun (od 1995), Société des études romantiques et dix-neuviémiste (od 1998), Stowarzyszenia Chopin à Nohant (wiceprzewodniczący w 2000-06), Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie w Londynie (od 2003). Od 2010 jest czlonkiem zagranicznym Polskiej Akademii Umiejętnosci (PAU).
+
===Dzieje bohatera===
  
W 1971 ożenił się z Jacqueline Lachèvre, aktorką, demografem i gerontologiem. Ma troje dzieci: Nicolasa (ur. 1972), politologa, Krystynę (ur. 1975), teatrologa, i Sophie (ur. 1979), rzeźbiarkę. Mieszka w Paryżu i w Warszawie.
+
<ul>
 +
<li> M. PRUSSAK. „Pam. Lit.” 1979 nr 3, polem. M. Masłowski: O interpretacji. „Pam. Lit.” 1980 z. 3</li>
 +
<li> Z. PRZYCHODNIAK. „Ruch Lit.” 1979 z. 4</li>
 +
<li> I. GUSZPIT. „Zag. Rodzaj. Lit.” 1980 nr 1. </li>
 +
</ul>
  
 +
[[#tworczosc|Powrót na górę&uarr;]]
  
 +
===Gest, symbol i rytuały polskiego teatru romantycznego===
  
    TWÓRCZOŚĆ
+
<ul>
 +
<li> E. BIEŃKOWSKA: Kosmiczny parlament. „Tyg. Powsz.” 1998 nr 14</li>
 +
<li> P. GOŹLIŃSKI: Przemiany bohatera Polaków. „Dialog” 1999 nr 4</li>
 +
<li> T. KUBIKOWSKI: Byt romantyczny. „Nowe Książ.” 1999 nr 3</li>
 +
<li> M. KOZŁOWSKA: W kręgu mitów, herosów, rytów i gestów. „Prz. Powsz.” 2000 nr 6</li>
 +
<li> M. REGULSKI. „Pam. Lit.” 2000 z. 4. </li>
 +
</ul>
  
 +
[[#tworczosc|Powrót na górę&uarr;]]
  
 +
===Kordian et Lorenzaccio===
  
1. Dzieje bohatera. Teatralne wizje „Dziadów”, „Kordiana” i „Nie-Boskiej Komedii” do II wojny światowej. Wr.: Ossol. 1978, 221 s., ''Bibl. Tow. Lit. im. A. Mickiewicza, ''t. 10.
+
<ul>
 +
<li> J. GROMADZKI. „Pam. Lit.” 2001 z. 3. </li>
 +
</ul>
  
Zawartość: Wstęp. - Cz. I. Problemy ideowo-estetyczne: „Uznanie się narodu w jestestwie swoim”; Sens kształtu scenicznego: „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska Komedia”, Konkluzje.  -  Cz. II. Realizacje sceniczne: Premiery (dyrekcja J. Kotarbińskiego): „Kordian” (1899), „Dziady” w opracowaniu inscenizacyjnym S. Wyspiańskiego, „Nie-Boska Komedia” (1902); Ku klasyczności (dyrekcja T. Trzcińskiego): „Nie-Boska Komedia” (1919) (oprac. dramaturg. T. Sinki, scenografia K. Frycza), „Kordian” (1924) (inscenizacja T. Trzcińskiego), „Dziady” (1931) (oprac. dramaturg. i inscenizacja T. Trzcińskiego); Ku monumentalności: „Nie-Boska Komedia” (1920) A. Szyfmana i W. Drabika, Inscenizacje L. Schillera: „Nie-Boska Komedia” (1926, 1938), „Kordian” (1930, 1935, 1939), „Dziady” (1932, 1933, 1934). – Zakończenie. – Aneks. - Schemat dziejów heroicznych.
+
[[#tworczosc|Powrót na górę&uarr;]]
  
2. Le Geste, le rite et les symboles du théâtre romantique polonais. T. 1-2. Lille 1987, 205 + 549 s. Por. poz. 3.
+
===Problemy tożsamości===
  
Rozprawa habilitacyjna.
+
<ul>
 +
<li> D. SOSNOWSKA: Nadal romantyzm. O książce „Problemy tożsamości” M.M. „Znak” 2009 nr 1. </li>
 +
</ul>
  
<nowiki>Zawartość: [T. 1</nowiki>:] Préface. - L’introduction à l’analyse théâtrale: Le sens des gestes; La séquence symbolique; Le rituel du théâtre; L’herméneutique du théâtre.<nowiki> – [T. 2]: Le discours du th</nowiki>éâtre romantique: La révolution copernicienne du romantisme polonais; Le discours de la vision théâtrale: Les Aïeux ou la fête des morts; Kordian<nowiki> [J. Słowackiego]</nowiki>;<nowiki> La Comédie Non-Divine [Z. Krasińskiego], - </nowiki>Le théâtre de la seconde naissance; Conclusions. - Le théâtre monumental: Vers le monumental: La Comédie Non-Divine d’A. Szyfman et de W. Drabik (1920); Les mises en scène de Léon Schiller: La Comédie Non-Divine (1926, 1938); Kordian (1930, 1935, 1939); Les Aïeux (1932, 1933, 1934), - Anthropologie et théâtre.
+
[[#tworczosc|Powrót na górę&uarr;]]
 +
</div id='secondary'>
  
3. Gest, symbol i rytuały polskiego teatru romantycznego. Wwa: PWN 1998, 399 s. Por. poz. 2.
+
<div class='author'>Maria Kotowska-Kachel</div>
  
Zawartość: Wprowadzenie. - Romantyczna antropologia: Granice romantyzmu; Estetyka natchnienia; Matryce historii; Religia – polityka – kultura. - Rytuał „Dziadów”: Rytualna syntagma; Heroiczny paradygmat; Poetyka inicjacji; Jedność „Dziadów”; Schemat przekształceń symbolicznych. - Gest Kordiana: Bohater w poszukiwaniu misji; Problem narodu; Słowo gestu; Etyka i historia; Schemat przekształceń symbolicznych. - Symbol „Nie-Boskiej komedii”: Kręgi rzeczywistości; Stare i nowe ryty; Symbol i obecność; Schemat przekształceń symbolicznych, - Teatr uczestnictwa: Struktury nowego teatru; Projekt estetyczny; Projekt realizacji; Typ obecności w polskim teatrze romantycznym; Konkluzje. - Wiara i historia: Przełom religijny; Teologia wpisana w „Dziady”; Nowy obraz świata i mesjanizm; Kopernikański przewrót postaw religijnych; Późniejsze rozwinięcia romantycznej religijności; Między Wschodem a Zachodem; Uwagi końcowe. – Zakończenie.
+
</div> <!-- all -->
 
+
4. Kordian et Lorenzaccio. Héros modernes? Montpellier: Espace 1999, 52 s.
+
 
+
Zawartość: Kordian<nowiki> [J. Słowackiego] </nowiki> et Lorenzaccio<nowiki> [A. de Musseta]</nowiki>, héros modernes?: Analogies; Le rêve héroïque; „Pour le peuple, sans le peuple”; Le geste fécond; Conclusion). - Juliusz Słowacki (1809-1849).
+
 
+
5. Zwierciadła Kordiana. Rola i maska bohatera w dramatach Słowackiego. Wwa: Świat Lit. 2001, 246 s.'' Nauka o Literaturze Pol. za Granicą, ''t. 7.
+
 
+
6. Problemy tożsamości. Szkice mickiewiczowskie i (post)romantyczne. Lubl.: Inst. Europy Środkowo-Wschodniej 2006, 499 s.
+
 
+
Zawartość: Wprowadzenie. - Los i historia: Mickiewicz: tożsamość indywidualna a naród; Kryzys. O tworzeniu się dynamicznego modelu kultury; Polski bohater romantyczny; Etyzacja polityki – naczelna idea polskiego romantyzmu; Autonomia społeczna a „Przymierze Ludów” w polskiej tradycji. - Hermeneutyka utworów: Kto jest bohaterem „Dziadów”?; Praca autora nad rolą w „Dziadach”; Mickiewiczowska wizja teatru; Synteza religijna Mickiewicza; „Zdania i uwagi” Adama Mickiewicza; „Liryki lozańskie” – mistyka poranka; Reinterpretacja kultu maryjnego w dziele Mickiewicza; Kanon kultury w dziele Adama Mickiewicza; „Pragnę, więc jesteś”. Trzy figury „Innego” w polskim romantyzmie. - Recepcja a tożsamość kultury: Romantyczne korzenie polskiej tożsamości; O recepcji Mickiewicza we Francji; Tożsamość indywidualna a zbiorowy los. Od Norwida do Gombrowicza; Teatr i gest społeczny; Norwidowy „trudów trud” w dzisiejszej perspektywie; Mickiewiczowski „Gestus” Karola Wojtyły; Ostatni polski romantyk; Romantyzm czy oświecenie: fałszywa alternatywa. - Aneks: Święte błądzenie brata Adama<nowiki> [wywiad]</nowiki>.
+
 
+
Przekł. poszczególnych szkiców: Mickiewicz: tożsamość indywidualna a naród: hiszp.: Identidad romántica en la obra de Adam Mickiewicz. „Aleph”, Menizales 1999 nr 110 s. 60-72. - Kryzys. O tworzeniu się dynamicznego modelu kultury: franc.:  Initiation et crise. De la formation d’un modèle dynamique de la culture. W: Crise et conscience du temps. Des Lumières à Auschwitz. Nancy 1998 s. 35-47. – Polski bohater romantyczny: franc.: Pologne. Un héros romantique moderne. W: Mythes et symboles politiques en Europe Centrale. Paris 2002 s. 302-315; niem. Der polnische romantische Held. W: Romantik und Gedichte. Wiesbaden 2007 s. 184-194. - Etyzacja polityki – naczelna idea polskiego romantyzmu: franc.: L’éthique du politique dans le romantisme polonais. „Romantisme. Revue du dix-neuvième siècle. Le privé et le social“, Paryż 2003 nr 119 s. 7-20. -  Autonomia społeczna a „Przymierze Ludów” w polskiej tradycji: franc.:  Autonomie sociale et “alliance des peuples” dans la tradition polonaise. W: L’Europe du milieu. Nancy 1991 s. 263-278 - Synteza religijna Mickiewicza: franc.: La Synthèse religieuse de Mickiewicz. W: Le Verbe et l’Histoire. Mickiewicz, la France et l’Europe. Paris 2002 s. 150-165. - „Zdania i uwagi” Adama Mickiewicza. Mądrość i samotność: franc.: „Notes et pensées” d’Adam Mickiewicz. Sagesse et solitude. W: Mickiewicz par lui-même. Paris 2000 s. 35-54; niem.: Die „Ansichten und Bemerkungen” von Adam Mickiewicz. Weisheit und Einsamkeit. W: Adam Mickiewicz und die Deutschen. Wiesbaden 2000 s. 107-126. - Kanon kultury w dziele Adama Mickiewicza: franc.: Le canon de la culture dans l’œuvre d’Adam Mickiewicz. “Revue des Études Slaves“, Paryż<nowiki> 2002-2003 [t. 74 fasc. 2-3] s. 339-352. - </nowiki> Romantyczne korzenie polskiej tożsamości: franc.:  Les Racines romantiques de l’identité polonaise. W: Convergences européennes. Conscience nationale et conscience européenne dans les littératures slaves, baltes, balkaniques et  hongroise au XXe siècle. Paris 1993 s. 59-72. - O recepcji Mickiewicza we Francji: franc.: De la perception de Mickiewicz en France. W: Langues et peuples d’Europe Centrale et Orientale dans la culture française. Paris 1998 s. 163-177. - Teatr i gest społeczny: franc.: Théatre et geste social. „Silex”, Grenoble 1983 nr 24 s. 57-72.
+
 
+
    7. Etyka i metafizyka. Perspektywa transcendencji poziomej we współczesnej kulturze polskiej. Wwa: Wydawn. Neriton 2011, 393 s. ''Nauka o Lit. Pol. za Granicą, ''t. 13.
+
 
+
 
+
 
+
Nadto studia i rozprawy w książkach zbiorowych i czasopismach, <nowiki>m.in</nowiki>.: Bohaterowie dramatów Witkacego. „Dialog” 1967 nr 12 s. 84-98. – Tematyka pracy. W: Literatura wobec przemian społecznych. Wwa 1973 s. 238-267. – Misja “Solidarności”. „Aneks”, Londyn<nowiki> 1984 nr 34 s. 99-125 [podp.: Stanisław Ernest]. </nowiki>- La structure initiatique des „Aïeux” (Dziady) d’Adam Mickiewicz. „Revue des Études Slaves”, Paryż 1985 nr 3 s. 421-445. – Czesław Miłosz, la conscience de l’émigré. W: Les effets de l’émigration et de l’exil dans les cultures tchèque et polonaise. Paris 1987 s. 121-147. – Les „Aïeux” de Mickiewicz, théâtre de la participation issu du romantisme. „Les Cahiers Franco-Polonais”, Wwa, Paryż 1984, wyd. 1987 s. 27-46.– Sławomir Mrożek. Théâtre de l’absurde ou l’absurde comme théâtre? „Revue des Études Slaves“, Paryż 1988 nr 1 s. 209-219; wersja polska: Sławomir Mrożek: teatr absurdu czy absurd jako teatr? „Prz. Hum.” 1989 nr 7 s. 59-72. –  L’identité culturelle de la Pologne et la symbolique de la foi incarnée. W: L’Europe Centrale. Réalité, mythe, enjeux. XVIIIe-XXe siecles.<nowiki> [Varsovie] 1991 s. 231-24</nowiki>2. - Rytuały polskiej groteski teatralnej. „Akcent” 1991 nr 2/3 s. 183-193; przedr. w: Humor europejski. Lubl. 1994 s. 361-376; wersja franc.: Le grotesque polonais. Les rituals de l’absurde dans le théâtre polonais. W: L’Humour européen. T. 2. Lubl.-Sèvres 1993 s. 229-246. – Tadeusz Konwicki ou le mythe du Juif errant. „Revue des Études Slaves”, Paryż<nowiki>, 1991 t. 63 [z</nowiki>.] 2 s. 547-559. - Wiara i historia. Dynamiczny model religii wcielenia w dziele Adama Mickiewicza. „Pam. Lit.” 1991 z. 3 s. 31-54; wersja franc.: Le renversement copernicien du religieux dans l’oeuvre d’Adam Mickieiwcz. „Cahiers Mennaisiens”, Paryż 1992 nr 26 s. 86-116. – Culture et politique en Europe Centre-Est. „Nova Renascença”, Porto 1992, vol. XII s. 219-235. –  Les formes du religieux dans le quotidien en Pologne. Représentation littéraire et attitudes culturelles. „Revue des Études Slaves”, Paryż 1993 z. 3 s. 511-524. – Tadeusz Konwicki et la crise de l’identité. W: Pologne singulière et plurielle. La prose polonaise contemporaine. Lille 1993 s. 91-101. – Mickiewicz, Norwid et la nation „messianique”. Mise au point sur les concepts et les thèmes. W: Regards sur l’indomptable Europe du Centre-Est du XVIIIe siecle à nos jours. Lille 1996 s. 117-130. – Nos repères du Sens. W: Quels repères pour l’Europe?, Paris 1996 s. 75-95; tłum. hiszp.: Nuestros referentes del sentido. W: La crisis de los referentes y la reconstrucción de las identidades en Europa. Bogotá 1999 s. 59-76. – Ból nie-istnienia. O „<nowiki>postmodernistycznej” powieści Tomka Tryzny [dot.</nowiki> T. Tryzna: Panna Nikt]. „Teksty Drugie” 1997 nr 5 s. 53-67; wersja franc.: Le mal d’être personne. A propos du roman „postmoderne” de Tomek Tryzna. W: (Post)modernisme en Europe Centrale. La crise des idéologies. Paris 1999 s. 171-186. – La dérision comme manière de vivre ou l’humeur polonais à la Gombrowicz. W: La Comédie sociale. Paris 1997 s. 115-127. – Nicolas Sęp-Szarzyński et l’imagerie baroque de la foi. W: L’homme baroque. Nancy 1997 s. 27-41. – Entre l’Orient et l’Occident. La religiosité romantique en Pologne. „Archives de Sciences Sociales des Religions”, Paryż 1998 nr 101 s. 107-129; inna wersja w: Eglises-Etats-Nations à l’époque des Lumières et au XIXe siècle. Lubl. 2000 s. 125-138. – Foi et Histoire. W: Mickiewicz 1798-1998. Bicentenaire de la naissance. Paris 1998 s. 135-176. – El espejo roto. W: 10 años después del Muro. Visiones de Europa y América Latina. Bogotá 1999 s. 40-55. –  Influences orthodoxes, juives et ésotériques sur la religiosité de Mickiewicz. W: Adam Mickiewicz. Kontexte und Wirkung. Contexte et rayonnement. Fribourg 1999 s. 115-128. – L’imaginaire romantique et le théâtre. “Kordian” de Juliusz Słowacki. W: Solitude et conscience politique sur la scène romantique. Musset, Słowacki, Kleist. Paris 1999 s. 49-64. – „Kościół międzyludzki” w „Ślubie” Witolda Gombrowicza. „Teksty Drugie” 1999 nr 1/2 s. 175-187; wersja franc.: „l’Eglise interhumaine” dans le „Mariage” de Gombrowicz. W: La littérature polonaise du XXe siècle. Paris 2000 s. 209-221. – Réactualisation des mythes littéraires. Shakespeare, Słowacki, Kordian. „Bulletin de littérature générale et comparée”, Paryz 1999 nr 25 s. 105-135. – Le combat du héros romantique avec son double. W: Figures du double dans les littératures européennes. Lausanne 2001 s. 134-144. – Koncept roli w dramatach Słowackiego. „Pam. Lit.” 2001 z. 3 s. 65-75; wersja franc.: Le concept du rôle dans théâtre de Słowacki. W: Słowacki aujourd’hui. Paris 2002 s 145-154. – La société civile en Pologne et l’Union Européenne. Les enjeu identitaires. „Transitions”, Génève 2001 nr 2 s. 139-149. - Le théâtre romantique polonais. „Romantisme”, Clermont-Ferrand 2001 nr 111 s. 57-74. – L’absurde dans le théâtre de Tadeusz Różewicz. W: Absurde et dérision dans le théâtre est-européen. Paris 2002 s. 153-166. – Les relations entre la culture française et la culture polonaise. W: Les relations entre la France et la Pologne au XXe siècle. Kr. 2002 s. 35-56. – Tożsamość polska w kontekście europejskim. „Nauka” 2002 nr 2 s. 91-101. –  Msza święta jako przedstawienie. W: Ikony niewidzialnego. Opole 2003 s. 81-100. – La Société historique et littéraire polonaise et la Bibliothèque polonaise de Paris. W: Histoire de la slavistique. Le rôle des institutions. Paris 2003 s. 158-168. – „L’Autre Europe“ et l’idée européenne (rapport de synthèse). W: L’Union Européenne en débat. Nancy 2004 s. 13-34. - La poésie de l’éthos et l’éthos de la poésie dans la Pologne de l’après-guerre. W: La Poésie polonaise du vingtième siècle. Voix et visages. Paris 2004 s. 101-119. – Rytuały jedzenia i picia we Francji i w Polsce. Rekonesans. „Napis” 2004 s. 359-372. - Face au néant. Les dissidences de Czesław Miłosz. W: Dissidences. Paris 2005 s. 35-56. – Les confines de l’Europe Centrale; Richesse et périls de la recontre des cultures. W: Europe. La danse sur les limites. Paris 2005 s. 179-198; 305-316. – Le poète, constructeur de l’imaginaire national. W: Ecriture de l’histoire. Strasbourg 2005 s. 135-152. – La tragédie humaine selon Zbigniew Herbert. „Les Nouveaux Cahiers Franco-Polonais”, Warszawa, Paryż 2005 nr 5 s. 99-112; wersja pol.: Tragedia ludzka według Zbigniewa Herberta. W: Wyraz wyłuskany z piersi. Szkice o twórczości Herberta. Lublin 2006 s. 104-121.  - Les chrétiens avec ou sans Dieu et l’Etat laïque en Pologne. W: La laïcité, une question au présent. Nantes 2006 s. 197-218. – Miłosz et le religieux. W: Czesław Miłosz et le vingtième siècle. Paris 2006 s. 211-230; wersja pol.: Religia Miłosza. „Pam. Lit.“ 2007 z. 4 s. 43-58. – Der polnische romantische Held. W: Romantik und Geschichte. Wiesbaden 2007 s. 184-194. – Oratoryjne „Dziady” w realizacjach Andrzeja Seweryna. W: Tradycja romantyczna w teatrze polskim. Kr. 2007 s. 21-34. – The evil of modernity. Joseph Conrad’s „Heart of darkness” and Francis Ford Coppola’s „Apocalypse now”. Przeł. E. Kowal. Yearbook of Conrad Studies, Kr. 2007 s. 195-211; wersja pol.: Zło nowoczesności. „Jądro ciemności” Józefa Conrada i „Czas Apokalipsy” Francisa Forda Coppoli. „Prz. Hum.” 2009 nr 1 s. 15-29; wersja franc.: Le mal de la  modernité. „Au Cœur des ténèbres” de Joseph Conrad et “Apocalypse now” de Francis Ford Coppola. W: Joseph Conrad - un Polonais aux confins de l’Occident. Paris 2009 s. 103-120. – Kilka uwag o hymnie „Smutno mi Boże!…” Juliusza Słowackiego oraz o aporiach tłumaczenia. W: Oblicza Narcyza. Obecność autora w dziele. Kr. 2008 s. 101-114. – La traduction du non-verbal. W: Aspects sociologiques et anthropologiques de la traduction. Paris-Varsovie 2008 s. 61-72. - Opatrzność Jana Pawła II. „Znak” 2008 nr 1 s. 38-52. – Chrzest jako rytuał inicjacji. „Znak” 2009 nr 11 s. 99-109; przedr. w: Słowo i gest. Opole 2009 s. 67-78. - Culture et identité. L’héritage de la Res Publica des Deux Nations. les courants slavophiles, panslaves et messianiques. W: L’héritage de la Res Publica des Deux Nations. Lublin-Paris 2009 s. 91-104. – La naissance d’une „nation culturelle”. W: East-Centrale Europe in European History. Lublin 2009 s. 211-228. - La structure rituelle des “Aïeux’’ et ses conséquences esthétiques. W: L’Âge d’or du théâtre polonais de Mickiewicz à Wyspiański, Grotowski, Kantor, Lupa, Warlikowski... Paris 2009 s. 43-61. – Prawda słowa, prawda gestu w teatrze i w liturgii. W: Słowo w kulturze współczesnej. Wwa 2009 s. 177-198. – Śmierć Mickiewicza. „Prz. Hum.” 2009 nr 5/6 s. 37-47. – Traité de poésie de Czesław Miłosz. W: L’antre des mots. Autour de la poésie de Vladimir Holan. Praha 2009 s. 163-174. – Dwa traktaty poetyckie o wierze. „Traktat teologiczny” Czesława Miłosza i „Tryptyk rzymski” Jana Pawła II. W: W świecie myśli i wartości. Kr. 2010 s. 189-204. – Humanistyczna problematyka przełomu antropologicznego. Okres romantyzmu. W: Humanitas''. ''Projekty antropologii humanistycznej. Cz. 1. Wwa 2010 s. 497-534.
+
 
+
 
+
 
+
Przekłady
+
 
+
   
+
 
+
1. S.I. Witkiewicz: L’oeuvre sans nom. <nowiki>[Przeł.:] …, Ch. Dancy. </nowiki>Wyst.: Reż.: ... Paris, Théâtre de la Cité 1968.
+
 
+
Tytuł oryginału pol.: Bezimienne dzieło.
+
 
+
2. <nowiki>C. Fuentes: Jednooki jest królem. [Utwór dramatyczny]. </nowiki>Wyst.&nbsp;: Reż.: R. Szejd. Wyst. Wwa, T. Dram. 1975.
+
 
+
3. <nowiki>Poésie polonaise contemporaine. [Antologia]. [Przeł.</nowiki> i red.:] …, J. Donguy. Paris: le Castrol astral et Lettres Slaves 198<nowiki>2 [3]</nowiki>, 204 s.,'' Collection Voix Off Pologne'', 2.
+
 
+
Wyd. w jęz. pol. i franc. – Zawiera przekłady wierszy: M. Białoszewskiego, S. Grochowiaka; Z. Herberta; T. Nowaka; T. Różewicza; W. Szymborskiej; S. Barańczaka; K. Karaska; J. Kornhausera; R. Krynickiego; E. Lipskiej; R. Wojaczka; A. Zagajewskiego, -<nowiki> nadto: Repères; Presse et Éditions Clandestines; Moi, soldat qui ai tiré sur les ouvriers à Gdansk, en décembre 1970 (Extraits), [Trois text</nowiki>es annexes:] (L. Dymarski – J. Kornhauser – S. Barańczak); Crédit photographique.
+
 
+
4. <nowiki>Pologne. Anthologie de l’etat de guerre. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Toulouse: Tribu 1984, 166 s.</nowiki>
+
 
+
Przekł. podp. pseud.: Stanisław Ernest.
+
 
+
5. <nowiki>A. Mickiewicz: Les Aïeux=Dziady. Poème. [Przeł.:] ..., J. Donguy. </nowiki><nowiki>[</nowiki>Lausanne]: L’Âge d’Homme 1992, 397 s. ''Collection Classiques Slaves.''
+
 
+
Tu także M.M.: Permanence des „Aieux”<nowiki> [Wprowadzenie]</nowiki>, s. 13-43 i przyp.
+
 
+
6. T.  Słobodzianek<nowiki>: Merlin. L’autre histoire. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Wyst. Bru</nowiki>ksela, Festiwal Temporalia 1994.
+
 
+
Tytuł oryginału pol.: Merlin. Inna historia.
+
 
+
<nowiki>7. J. Słowacki: Kordian. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Lausanne; [Paris]: L’Âge</nowiki> d’Homme 1996, 185 s. ''Collection Classiques Slaves.''
+
 
+
Tu także M.M.: Note biographique, s. 7-10; Plaidoyeur pour Kordian, s. 11-14; Un héros en quête de mission, s. 14-18; Cet indépassable nationalisme…, s. 19-24; La parole du geste, s. 24-29; La Gloire de la poésie, s. 29-32, a także przyp.
+
 
+
8. <nowiki>Z. Herbert: La Chambre d’à côté. [Przeł.:] ..., J. Donguy. </nowiki>Praprem. jako sztuka czytana: Nancy, Festiwal Passages de Nancy 1999.
+
 
+
Tytuł oryginału pol.: Drugi pokój.
+
 
+
<nowiki>9. Z. Herbert: Lalek. [Przeł.:] ..., J. Donguy. </nowiki>Praprem. jako sztuka czytana: Paris, T. de l’Odéon 1999.
+
 
+
<nowiki>10. Cz. Miłosz: Traité de théologie. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Le Chambon-sur-Lignon: Cheyne 2003, 102 s.</nowiki> ''D’une voix l’autre.'' Praprem.jako sztuka czytana&nbsp;: Paris&nbsp;: Comédie Française 30 X 2004
+
 
+
Tekst w jęz. pol. i franc. - Tytuł oryginału pol.: Traktat teologiczny.
+
 
+
<nowiki>11. K. Bizio: Toxines. [</nowiki>U<nowiki>twór dramatyczny]. [Przeł.:] ..., J. Donguy.</nowiki> Praprem. jako sztuka czytana: Caen, Panta théâtre 22 IV, 15 V 2004.
+
 
+
Tytuł oryginału pol.: Toksyny.
+
 
+
<nowiki>12. T. Różewicz: La chute. [Utwór dramatyczny]. </nowiki>Praprem. jako sztuka czytana: Paris, Comédie Française 27 X 2004.
+
 
+
Tytuł oryginału pol.: Spadanie.
+
 
+
13. T. Różewicz: Le Fichier; Témoignage ou notre petit confort. <nowiki>[Utwory dramatyczne]. </nowiki>(Théâtre <nowiki>1). [Prze</nowiki>kł. i wstęp:] ..., J. Donguy. Lausanne: L’Âge d’Homme 2005, 134 s. ''Petite bibliothèque slave'', 28.
+
 
+
Tytuły oryginałów pol.: Kartoteka; Nasza mała stabilizacja.
+
 
+
14. T. Różewicz: La Vieille femme qui couve; Un drôle de petit vieux; La <nowiki>sortie de l’artiste de la faim. [Utwory dramatyczne]. </nowiki>(Théâtre II). Lausanne; Paris: l’Âge d’Homme 2008, 166 s. ''Petite bibliothèque slave.''
+
 
+
Tytuł oryginału pol.: Stara kobieta wysiaduje; Śmieszny staruszek; Odejście głodomora.
+
 
+
 
+
 
+
Prace redakcyjne
+
 
+
 
+
 
+
1. L’Europe du Milieu. Actes du colloque; organisé par le Groupe de recherche sur l’Europe centrale de l’Université de Nancy II, Septembre 1989. <nowiki>[Red</nowiki>.:] …, <nowiki>[przy współpracy:] </nowiki>A. Kurc. Nancy: Presses universitaires de Nancy 1991, 303 s., ''Espaces Centre-Européens (Nancy).''
+
 
+
2. Identité(s) de l’Europe centrale. <nowiki>[Red.] ... </nowiki>Paris: Institut d’Études Slaves 1995, 221 s., ''Cultures et Sociétés de l’Est,''21.
+
 
+
3. Histoire des idées politiques de l’Europe centrale. <nowiki>[Red.:] …,</nowiki> Ch. Delsol. Paris: Presses Universitaires de France 1998, XV, 603 s., ''Politique d’Aujourd’hui.''
+
 
+
Nagroda Joseph du Teil przyznana przez Académie des Sciences Morales et Politiques w 1998 za współredakcję.
+
 
+
4. <nowiki>Le verbe et l’histoire. Mickiewicz, la France et l’Europe. [Red.:]</nowiki> …, F-X. Coquin. Paris: Institut d’Études Slaves: Éd. de la Maison des sciences de l’homme 2002, 423 s.,'' Travaux (Institut d’Études Slaves),'' 42.
+
 
+
5. Mythes et symboles politiques en Europe centrale. <nowiki>[Red.:] …,</nowiki> Ch. Delsol, J. Nowicki. <nowiki>[Wstęp:] P. Chaunu. </nowiki>Paris: Presses Universaitaires de France 2002, XX, 690 s., ''Politique D’Aujourd’hui.''
+
 
+
6. <nowiki>Dissidences. [Red.:] …, Ch. Delsol, J. Nowicki. </nowiki>Paris: Presses Universitaires de France 2005, 304 s.
+
 
+
7. L’Âge d’or du théâtre polonais de Mickiewicz à Wyspiański, Grotowski, Kantor, Lupa, Warlikowski ... <nowiki>[</nowiki>Actes du colloque, Paris, octobre 2006.]<nowiki> [Red.:] …, A. Grudzińska. Paris: Éd. de l’Amandier 2009, 452 s.</nowiki>
+
 
+
8. Culture et identité en Europe Centrale. Canons littéraires et visions de l’Histoire. <nowiki>[Red.:] </nowiki>..., P. Gradvohl, D. Francfort. Paris: Institut d’Études Slaves; Brno: Masarykova Univerzita 2011, 662  s.
+
 
+
9. Religion et identité en Europe centrale. <nowiki>[Red.] ... przy współpr. D. Bechtel, C. Royer. Paris: BELIN 2012, 346 s.</nowiki>
+
 
+
 
+
 
+
Nadto zob. Przekłady poz. 3.
+
 
+
 
+
 
+
OPRACOWANIA  (wybór)
+
 
+
 
+
 
+
Ank. 2010. – Wywiady: Święte błądzenie brata Adama. Rozm. P. Goźliński. „Gaz. Wybor.” 1999 nr 83, dod. „Magazyn”, przedr. w: M. Masłowski: Problemy tożsamości. Lubl. 2006; Wiara wieku męskiego. Rozm. J. Bątkiewicz-Brożek. „Tyg. Powsz.” 2009 nr 44.
+
 
+
Le monde contemporain de la Lorraine. Dictionnaire biographique. Paris 1997.
+
 
+
Dzieje bohatera (poz. 1): M. PRUSSAK. „Pam. Lit.” 1979 nr 3, polem. M. Masłowski: O interpretacji. „Pam. Lit.” 1980 z. 3. – Z. PRZYCHODNIAK. „Ruch Lit.” 1979 z. 4. – I. GUSZPIT. „Zag. Rodzaj. Lit.” 1980 nr 1.
+
 
+
Gest, symbol i rytuały polskiego teatru romantycznego (poz. 3): E. BIEŃKOWSKA: Kosmiczny parlament. „Tyg. Powsz.” 1998 nr 14. – P. GOŹLIŃSKI: Przemiany bohatera Polaków. „Dialog” 1999 nr 4. – T. KUBIKOWSKI: Byt romantyczny. „Nowe Książ.” 1999 nr 3. – M. KOZŁOWSKA: W kręgu mitów, herosów, rytów i gestów. „Prz. Powsz.” 2000 nr 6. – M. REGULSKI. „Pam. Lit.” 2000 z. 4.
+
 
+
Kordian et Lorenzaccio (poz. 4): J. GROMADZKI. „Pam. Lit.” 2001 z. 3.
+
 
+
Problemy tożsamości (poz. 6): D. SOSNOWSKA: Nadal romantyzm. O książce „Problemy tożsamości” M.M. „Znak” 2009 nr 1.
+
 
+
 
+
 
+
                                                                  Maria Kotowska-Kachel
+

Wersja z 15:53, 20 gru 2013

ur. 1944.

Imiona metrykalne: Michał Bożydar Aleksander.

Podpisywał teksty także: Michel Maslowski.

Pseud.: mas; mas.; (mas); mm; (PAT); Stanisław Ernest.

Historyk literatury i teatru, krytyk literacki i teatralny, tłumacz.

Spis treści

BIOGRAM

Urodzony 15 lutego 1944 w Warszawie; syn Stanisława Masłowskiego, polonisty, nauczyciela i dyrektora liceum, lektora w Polskim Radiu, a także prelegenta Filharmonii Narodowej, i Zofii z domu Ernest, lektorki w Polskim Radiu. Od 1956 uczęszczał do Liceum im. Władysława IV w Warszawie; maturę zdał w 1961. Następnie studiował przez rok na Wydziale Aktorskim warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej (PWST), po czym podjął studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim (UW); w 1967 uzyskał magisterium. Debiutował w 1965 recenzjami teatralnymi pt. Staropolszyzna i Sarmatyzm z wystawienia Historyi o zmartwychwstaniu Pańskim M. Reja w Teatrze Narodowym w Warszawie oraz Sarmatyzmu F. Zabłockiego w warszawskim Teatrze Ludowym, opublikowanymi w tygodniku „Współczesność” (nr 9; podp.: mas.); w piśmie tym zamieszczał regularnie do 1975 recenzje teatralne (także podp.: mas, (mas), (PAT)). W 1967 ogłosił w „Dialogu” (nr 12) rozprawę pt. Bohaterowie dramatów Witkacego. W 1967-68 przebywał w Paryżu, gdzie uczęszczał na zajęcia w Université Internationale du Théâtre; w 1968 wystawił tu (przetłumaczoną wspólnie z Christiane Dancy) i wyreżyserowaną przez siebie sztukę S.I. Witkiewicza pt. L’oeuvre sans nom (Bezimienne dzieło). Po powrocie do Polski kontynuował w 1968-69 studia na Wydziale Reżyserskim PWST. Artykuły, szkice i recenzje teatralne publikował m.in. w „Teatrze” (od 1969), „Tygodniku Kulturalnym” i „Odrze” (od 1971). W 1970 został zatrudniony na Wydziale Filologii Polskiej UW na stanowisku asystenta (w 1973-74 starszego asystenta). W 1974 obronił doktorat na UW na podstawie rozprawy pt. Ideologia narodowa w przedstawieniach „Dziadów”, „Kordiana” i „Nie-Boskiej Komedii” do drugiej wojny światowej (promotor prof. Maria Staszewska) i otrzymał stanowisko adiunkta. W tym czasie występował w teatrach studenckich STS i Hybrydy. W 1975 wyjechał do Francji i do 1979 prowadził lektorat języka polskiego na Université Grenoble III. W tymże roku zamieścił w „Poezji” (nr 9) tłumaczenie wiersza Jacquesa Donguy Apocalypse selon l’homme anonyme (Apokalipsa według anonimowego człowieka), rozpoczynając pracę tłumacza poezji i dramatu z języka francuskiego oraz (wraz z Jacques’em Donguy) pracę tłumacza poezji i dramatu z języka polskiego na francuski. W 1976-77 uczestniczył w seminarium metodologicznym prof. Marca Soriano w paryskiej École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS). W badaniach naukowych zajął się romantyzmem i teatrem romantycznym, teorią i historią teatru, tematyką religijną w literaturze współczesnej, a w latach późniejszych także antropologią kulturalną Europy środkowej. Rozprawy i szkice poświęcone tej tematyce zamieszczał m.in. w „Pamiętniku Literackim” (od 1979) i w „Revue des Études Slaves” (Paryż; od 1985). Był członkiem Komitetu Solidarité avec Solidarność w Grenoble (1980-84), odpowiedzialnym za konkurs i budowę pomnika Solidarności. W 1982 habilitował się na Université Paris-Sorbonne (Paris IV) na podstawie rozprawy Le geste, le symbole et les rites du théâtre romantique polonais. Od tegoż roku pracował jako profesor języka i kultury polskiej na Université Nancy 2; w 1988-2005 pełnił nadto obowiązki dyrektora Départament de Polonais et de Tchèque. W 1987 został diakonem stałym w diecezji katolickiej Nanterre. W 1989-94 wchodził w skład Rady Wydziału Języków i Literatur Obcych uniwersytetu w Nancy, a w 1996-97 pełnił obowiązki dziekana tego wydziału. Był założycielem i dyrektorem Groupe de recherche sur l’Europe centrale (GREC; Grupa Badań nad Europą Środkową; 1989-96 ?), członkiem Centre de recherche sur les cultures littéraires européennes (CERCLE; Centrum Badań nad Europejskimi Kulturami Literackimi; 1996-2005). W 1992 był założycielem i do 1996 wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Nancy-Lublin. W 1994-96 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego, a od 2005 przewodniczącego Société Française des Études Polonaises. W 1996 został doradcą w zakresie tłumaczenia dramaturgii polskiej w La Maison Antoine Vitez, Centre International de la Traduction Théâtrale w Montpellier. Był prezesem Comité français du bicentelnaire de la naissance d’Adam Mickiewicz (1996-2002). W 2002-05 wchodził w skład Rady Naukowej Uniwersytetu Nancy 2. W 2005 otrzymał (wspólnie z J. Donguy) nagrodę ZAiKS-u za tłumaczenia dramaturgii polskiej. W 2005 został profesorem literatury polskiej na Université Paris-Sorbonne (Paris IV), dyrektorem departamentu Języka i Kultury Polskiej (program magisterium polsko-francuskiego, przygotowywanego wspólnie z UW) oraz członkiem Centre Interdisciplinaires de Recherches Centre-Européennes na Université Paris IV (CIRCE; Centrum Interdyscyplinarne Badań Środkowej Europy). W 2010 wszedł do rady programowej czasopisma internetowego Uniwersytetu im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego „Teologia, Kultura, Media”. Wszedł w skład redakcji pisma „Collectanea Philologica”. Należy do wielu towarzystw naukowych, m.in. Société Historique et Littéraire Polonaise à Paris (od 1985), Conseil Scientifique du Centre Mondial de la Paix et des Droits de l’Homme et de l’Université de la Paix w Verdun (od 1995), Société des études romantiques et dix-neuviémiste (od 1998), Stowarzyszenia Chopin à Nohant (wiceprzewodniczący w 2000-06), Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie w Londynie (od 2003). Od 2010 jest czlonkiem zagranicznym Polskiej Akademii Umiejętnosci (PAU).

W 1971 ożenił się z Jacqueline Lachèvre, aktorką, demografem i gerontologiem. Ma troje dzieci: Nicolasa (ur. 1972), politologa, Krystynę (ur. 1975), teatrologa, i Sophie (ur. 1979), rzeźbiarkę. Mieszka w Paryżu i w Warszawie.

TWÓRCZOŚĆ

  1. Dzieje bohatera. Teatralne wizje „Dziadów”, „Kordiana” i „Nie-Boskiej Komedii” do II wojny światowej. Wr.: Ossol. 1978, 221 s., Bibl. Tow. Lit. im. A. Mickiewicza, t. 10.
  2. Zawartość: Wstęp. - Cz. I. Problemy ideowo-estetyczne: „Uznanie się narodu w jestestwie swoim”; Sens kształtu scenicznego: „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska Komedia”, Konkluzje. - Cz. II. Realizacje sceniczne: Premiery (dyrekcja J. Kotarbińskiego): „Kordian” (1899), „Dziady” w opracowaniu inscenizacyjnym S. Wyspiańskiego, „Nie-Boska Komedia” (1902); Ku klasyczności (dyrekcja T. Trzcińskiego): „Nie-Boska Komedia” (1919) (oprac. dramaturg. T. Sinki, scenografia K. Frycza), „Kordian” (1924) (inscenizacja T. Trzcińskiego), „Dziady” (1931) (oprac. dramaturg. i inscenizacja T. Trzcińskiego); Ku monumentalności: „Nie-Boska Komedia” (1920) A. Szyfmana i W. Drabika, Inscenizacje L. Schillera: „Nie-Boska Komedia” (1926, 1938), „Kordian” (1930, 1935, 1939), „Dziady” (1932, 1933, 1934). – Zakończenie. – Aneks. - Schemat dziejów heroicznych.

  3. Le Geste, le rite et les symboles du théâtre romantique polonais. T. 1-2. Lille 1987, 205 + 549 s. Por. poz. 3.
  4. Rozprawa habilitacyjna.

    Zawartość: [T. 1:] Préface. - L’introduction à l’analyse théâtrale: Le sens des gestes; La séquence symbolique; Le rituel du théâtre; L’herméneutique du théâtre. – [T. 2]: Le discours du théâtre romantique: La révolution copernicienne du romantisme polonais; Le discours de la vision théâtrale: Les Aïeux ou la fête des morts; Kordian [J. Słowackiego]; La Comédie Non-Divine [Z. Krasińskiego], - Le théâtre de la seconde naissance; Conclusions. - Le théâtre monumental: Vers le monumental: La Comédie Non-Divine d’A. Szyfman et de W. Drabik (1920); Les mises en scène de Léon Schiller: La Comédie Non-Divine (1926, 1938); Kordian (1930, 1935, 1939); Les Aïeux (1932, 1933, 1934), - Anthropologie et théâtre.

  5. Gest, symbol i rytuały polskiego teatru romantycznego. Wwa: PWN 1998, 399 s. Por. poz. 2.
  6. Zawartość: Wprowadzenie. - Romantyczna antropologia: Granice romantyzmu; Estetyka natchnienia; Matryce historii; Religia – polityka – kultura. - Rytuał „Dziadów”: Rytualna syntagma; Heroiczny paradygmat; Poetyka inicjacji; Jedność „Dziadów”; Schemat przekształceń symbolicznych. - Gest Kordiana: Bohater w poszukiwaniu misji; Problem narodu; Słowo gestu; Etyka i historia; Schemat przekształceń symbolicznych. - Symbol „Nie-Boskiej komedii”: Kręgi rzeczywistości; Stare i nowe ryty; Symbol i obecność; Schemat przekształceń symbolicznych, - Teatr uczestnictwa: Struktury nowego teatru; Projekt estetyczny; Projekt realizacji; Typ obecności w polskim teatrze romantycznym; Konkluzje. - Wiara i historia: Przełom religijny; Teologia wpisana w „Dziady”; Nowy obraz świata i mesjanizm; Kopernikański przewrót postaw religijnych; Późniejsze rozwinięcia romantycznej religijności; Między Wschodem a Zachodem; Uwagi końcowe. – Zakończenie.

  7. Kordian et Lorenzaccio. Héros modernes? Montpellier: Espace 1999, 52 s.
  8. Zawartość: Kordian [J. Słowackiego] et Lorenzaccio [A. de Musseta], héros modernes?: Analogies; Le rêve héroïque; „Pour le peuple, sans le peuple”; Le geste fécond; Conclusion). - Juliusz Słowacki (1809-1849).

  9. Zwierciadła Kordiana. Rola i maska bohatera w dramatach Słowackiego. Wwa: Świat Lit. 2001, 246 s. Nauka o Literaturze Pol. za Granicą, t. 7.
  10. Problemy tożsamości. Szkice mickiewiczowskie i (post)romantyczne. Lubl.: Inst. Europy Środkowo-Wschodniej 2006, 499 s.
  11. Zawartość: Wprowadzenie. - Los i historia: Mickiewicz: tożsamość indywidualna a naród; Kryzys. O tworzeniu się dynamicznego modelu kultury; Polski bohater romantyczny; Etyzacja polityki – naczelna idea polskiego romantyzmu; Autonomia społeczna a „Przymierze Ludów” w polskiej tradycji. - Hermeneutyka utworów: Kto jest bohaterem „Dziadów”?; Praca autora nad rolą w „Dziadach”; Mickiewiczowska wizja teatru; Synteza religijna Mickiewicza; „Zdania i uwagi” Adama Mickiewicza; „Liryki lozańskie” – mistyka poranka; Reinterpretacja kultu maryjnego w dziele Mickiewicza; Kanon kultury w dziele Adama Mickiewicza; „Pragnę, więc jesteś”. Trzy figury „Innego” w polskim romantyzmie. - Recepcja a tożsamość kultury: Romantyczne korzenie polskiej tożsamości; O recepcji Mickiewicza we Francji; Tożsamość indywidualna a zbiorowy los. Od Norwida do Gombrowicza; Teatr i gest społeczny; Norwidowy „trudów trud” w dzisiejszej perspektywie; Mickiewiczowski „Gestus” Karola Wojtyły; Ostatni polski romantyk; Romantyzm czy oświecenie: fałszywa alternatywa. - Aneks: Święte błądzenie brata Adama [wywiad].

    Przekł. poszczególnych szkiców: Mickiewicz: tożsamość indywidualna a naród: hiszp.: Identidad romántica en la obra de Adam Mickiewicz. „Aleph”, Menizales 1999 nr 110 s. 60-72. - Kryzys. O tworzeniu się dynamicznego modelu kultury: franc.: Initiation et crise. De la formation d’un modèle dynamique de la culture. W: Crise et conscience du temps. Des Lumières à Auschwitz. Nancy 1998 s. 35-47. – Polski bohater romantyczny: franc.: Pologne. Un héros romantique moderne. W: Mythes et symboles politiques en Europe Centrale. Paris 2002 s. 302-315; niem. Der polnische romantische Held. W: Romantik und Gedichte. Wiesbaden 2007 s. 184-194. - Etyzacja polityki – naczelna idea polskiego romantyzmu: franc.: L’éthique du politique dans le romantisme polonais. „Romantisme. Revue du dix-neuvième siècle. Le privé et le social“, Paryż 2003 nr 119 s. 7-20. - Autonomia społeczna a „Przymierze Ludów” w polskiej tradycji: franc.: Autonomie sociale et “alliance des peuples” dans la tradition polonaise. W: L’Europe du milieu. Nancy 1991 s. 263-278 - Synteza religijna Mickiewicza: franc.: La Synthèse religieuse de Mickiewicz. W: Le Verbe et l’Histoire. Mickiewicz, la France et l’Europe. Paris 2002 s. 150-165. - „Zdania i uwagi” Adama Mickiewicza. Mądrość i samotność: franc.: „Notes et pensées” d’Adam Mickiewicz. Sagesse et solitude. W: Mickiewicz par lui-même. Paris 2000 s. 35-54; niem.: Die „Ansichten und Bemerkungen” von Adam Mickiewicz. Weisheit und Einsamkeit. W: Adam Mickiewicz und die Deutschen. Wiesbaden 2000 s. 107-126. - Kanon kultury w dziele Adama Mickiewicza: franc.: Le canon de la culture dans l’œuvre d’Adam Mickiewicz. “Revue des Études Slaves“, Paryż 2002-2003 [t. 74 fasc. 2-3] s. 339-352. - Romantyczne korzenie polskiej tożsamości: franc.: Les Racines romantiques de l’identité polonaise. W: Convergences européennes. Conscience nationale et conscience européenne dans les littératures slaves, baltes, balkaniques et hongroise au XXe siècle. Paris 1993 s. 59-72. - O recepcji Mickiewicza we Francji: franc.: De la perception de Mickiewicz en France. W: Langues et peuples d’Europe Centrale et Orientale dans la culture française. Paris 1998 s. 163-177. - Teatr i gest społeczny: franc.: Théatre et geste social. „Silex”, Grenoble 1983 nr 24 s. 57-72.

  12. Etyka i metafizyka. Perspektywa transcendencji poziomej we współczesnej kulturze polskiej. Wwa: Wydawn. Neriton 2011, 393 s. Nauka o Lit. Pol. za Granicą, t. 13.
  13. Nadto studia i rozprawy w książkach zbiorowych i czasopismach, m.in.: Bohaterowie dramatów Witkacego. „Dialog” 1967 nr 12 s. 84-98. – Tematyka pracy. W: Literatura wobec przemian społecznych. Wwa 1973 s. 238-267. – Misja “Solidarności”. „Aneks”, Londyn 1984 nr 34 s. 99-125 [podp.: Stanisław Ernest]. - La structure initiatique des „Aïeux” (Dziady) d’Adam Mickiewicz. „Revue des Études Slaves”, Paryż 1985 nr 3 s. 421-445. – Czesław Miłosz, la conscience de l’émigré. W: Les effets de l’émigration et de l’exil dans les cultures tchèque et polonaise. Paris 1987 s. 121-147. – Les „Aïeux” de Mickiewicz, théâtre de la participation issu du romantisme. „Les Cahiers Franco-Polonais”, Wwa, Paryż 1984, wyd. 1987 s. 27-46.– Sławomir Mrożek. Théâtre de l’absurde ou l’absurde comme théâtre? „Revue des Études Slaves“, Paryż 1988 nr 1 s. 209-219; wersja polska: Sławomir Mrożek: teatr absurdu czy absurd jako teatr? „Prz. Hum.” 1989 nr 7 s. 59-72. – L’identité culturelle de la Pologne et la symbolique de la foi incarnée. W: L’Europe Centrale. Réalité, mythe, enjeux. XVIIIe-XXe siecles. [Varsovie] 1991 s. 231-242. - Rytuały polskiej groteski teatralnej. „Akcent” 1991 nr 2/3 s. 183-193; przedr. w: Humor europejski. Lubl. 1994 s. 361-376; wersja franc.: Le grotesque polonais. Les rituals de l’absurde dans le théâtre polonais. W: L’Humour européen. T. 2. Lubl.-Sèvres 1993 s. 229-246. – Tadeusz Konwicki ou le mythe du Juif errant. „Revue des Études Slaves”, Paryż, 1991 t. 63 [z.] 2 s. 547-559. - Wiara i historia. Dynamiczny model religii wcielenia w dziele Adama Mickiewicza. „Pam. Lit.” 1991 z. 3 s. 31-54; wersja franc.: Le renversement copernicien du religieux dans l’oeuvre d’Adam Mickieiwcz. „Cahiers Mennaisiens”, Paryż 1992 nr 26 s. 86-116. – Culture et politique en Europe Centre-Est. „Nova Renascença”, Porto 1992, vol. XII s. 219-235. – Les formes du religieux dans le quotidien en Pologne. Représentation littéraire et attitudes culturelles. „Revue des Études Slaves”, Paryż 1993 z. 3 s. 511-524. – Tadeusz Konwicki et la crise de l’identité. W: Pologne singulière et plurielle. La prose polonaise contemporaine. Lille 1993 s. 91-101. – Mickiewicz, Norwid et la nation „messianique”. Mise au point sur les concepts et les thèmes. W: Regards sur l’indomptable Europe du Centre-Est du XVIIIe siecle à nos jours. Lille 1996 s. 117-130. – Nos repères du Sens. W: Quels repères pour l’Europe?, Paris 1996 s. 75-95; tłum. hiszp.: Nuestros referentes del sentido. W: La crisis de los referentes y la reconstrucción de las identidades en Europa. Bogotá 1999 s. 59-76. – Ból nie-istnienia. O „postmodernistycznej” powieści Tomka Tryzny [dot. T. Tryzna: Panna Nikt]. „Teksty Drugie” 1997 nr 5 s. 53-67; wersja franc.: Le mal d’être personne. A propos du roman „postmoderne” de Tomek Tryzna. W: (Post)modernisme en Europe Centrale. La crise des idéologies. Paris 1999 s. 171-186. – La dérision comme manière de vivre ou l’humeur polonais à la Gombrowicz. W: La Comédie sociale. Paris 1997 s. 115-127. – Nicolas Sęp-Szarzyński et l’imagerie baroque de la foi. W: L’homme baroque. Nancy 1997 s. 27-41. – Entre l’Orient et l’Occident. La religiosité romantique en Pologne. „Archives de Sciences Sociales des Religions”, Paryż 1998 nr 101 s. 107-129; inna wersja w: Eglises-Etats-Nations à l’époque des Lumières et au XIXe siècle. Lubl. 2000 s. 125-138. – Foi et Histoire. W: Mickiewicz 1798-1998. Bicentenaire de la naissance. Paris 1998 s. 135-176. – El espejo roto. W: 10 años después del Muro. Visiones de Europa y América Latina. Bogotá 1999 s. 40-55. – Influences orthodoxes, juives et ésotériques sur la religiosité de Mickiewicz. W: Adam Mickiewicz. Kontexte und Wirkung. Contexte et rayonnement. Fribourg 1999 s. 115-128. – L’imaginaire romantique et le théâtre. “Kordian” de Juliusz Słowacki. W: Solitude et conscience politique sur la scène romantique. Musset, Słowacki, Kleist. Paris 1999 s. 49-64. – „Kościół międzyludzki” w „Ślubie” Witolda Gombrowicza. „Teksty Drugie” 1999 nr 1/2 s. 175-187; wersja franc.: „l’Eglise interhumaine” dans le „Mariage” de Gombrowicz. W: La littérature polonaise du XXe siècle. Paris 2000 s. 209-221. – Réactualisation des mythes littéraires. Shakespeare, Słowacki, Kordian. „Bulletin de littérature générale et comparée”, Paryz 1999 nr 25 s. 105-135. – Le combat du héros romantique avec son double. W: Figures du double dans les littératures européennes. Lausanne 2001 s. 134-144. – Koncept roli w dramatach Słowackiego. „Pam. Lit.” 2001 z. 3 s. 65-75; wersja franc.: Le concept du rôle dans théâtre de Słowacki. W: Słowacki aujourd’hui. Paris 2002 s 145-154. – La société civile en Pologne et l’Union Européenne. Les enjeu identitaires. „Transitions”, Génève 2001 nr 2 s. 139-149. - Le théâtre romantique polonais. „Romantisme”, Clermont-Ferrand 2001 nr 111 s. 57-74. – L’absurde dans le théâtre de Tadeusz Różewicz. W: Absurde et dérision dans le théâtre est-européen. Paris 2002 s. 153-166. – Les relations entre la culture française et la culture polonaise. W: Les relations entre la France et la Pologne au XXe siècle. Kr. 2002 s. 35-56. – Tożsamość polska w kontekście europejskim. „Nauka” 2002 nr 2 s. 91-101. – Msza święta jako przedstawienie. W: Ikony niewidzialnego. Opole 2003 s. 81-100. – La Société historique et littéraire polonaise et la Bibliothèque polonaise de Paris. W: Histoire de la slavistique. Le rôle des institutions. Paris 2003 s. 158-168. – „L’Autre Europe“ et l’idée européenne (rapport de synthèse). W: L’Union Européenne en débat. Nancy 2004 s. 13-34. - La poésie de l’éthos et l’éthos de la poésie dans la Pologne de l’après-guerre. W: La Poésie polonaise du vingtième siècle. Voix et visages. Paris 2004 s. 101-119. – Rytuały jedzenia i picia we Francji i w Polsce. Rekonesans. „Napis” 2004 s. 359-372. - Face au néant. Les dissidences de Czesław Miłosz. W: Dissidences. Paris 2005 s. 35-56. – Les confines de l’Europe Centrale; Richesse et périls de la recontre des cultures. W: Europe. La danse sur les limites. Paris 2005 s. 179-198; 305-316. – Le poète, constructeur de l’imaginaire national. W: Ecriture de l’histoire. Strasbourg 2005 s. 135-152. – La tragédie humaine selon Zbigniew Herbert. „Les Nouveaux Cahiers Franco-Polonais”, Warszawa, Paryż 2005 nr 5 s. 99-112; wersja pol.: Tragedia ludzka według Zbigniewa Herberta. W: Wyraz wyłuskany z piersi. Szkice o twórczości Herberta. Lublin 2006 s. 104-121. - Les chrétiens avec ou sans Dieu et l’Etat laïque en Pologne. W: La laïcité, une question au présent. Nantes 2006 s. 197-218. – Miłosz et le religieux. W: Czesław Miłosz et le vingtième siècle. Paris 2006 s. 211-230; wersja pol.: Religia Miłosza. „Pam. Lit.“ 2007 z. 4 s. 43-58. – Der polnische romantische Held. W: Romantik und Geschichte. Wiesbaden 2007 s. 184-194. – Oratoryjne „Dziady” w realizacjach Andrzeja Seweryna. W: Tradycja romantyczna w teatrze polskim. Kr. 2007 s. 21-34. – The evil of modernity. Joseph Conrad’s „Heart of darkness” and Francis Ford Coppola’s „Apocalypse now”. Przeł. E. Kowal. Yearbook of Conrad Studies, Kr. 2007 s. 195-211; wersja pol.: Zło nowoczesności. „Jądro ciemności” Józefa Conrada i „Czas Apokalipsy” Francisa Forda Coppoli. „Prz. Hum.” 2009 nr 1 s. 15-29; wersja franc.: Le mal de la modernité. „Au Cœur des ténèbres” de Joseph Conrad et “Apocalypse now” de Francis Ford Coppola. W: Joseph Conrad - un Polonais aux confins de l’Occident. Paris 2009 s. 103-120. – Kilka uwag o hymnie „Smutno mi Boże!…” Juliusza Słowackiego oraz o aporiach tłumaczenia. W: Oblicza Narcyza. Obecność autora w dziele. Kr. 2008 s. 101-114. – La traduction du non-verbal. W: Aspects sociologiques et anthropologiques de la traduction. Paris-Varsovie 2008 s. 61-72. - Opatrzność Jana Pawła II. „Znak” 2008 nr 1 s. 38-52. – Chrzest jako rytuał inicjacji. „Znak” 2009 nr 11 s. 99-109; przedr. w: Słowo i gest. Opole 2009 s. 67-78. - Culture et identité. L’héritage de la Res Publica des Deux Nations. les courants slavophiles, panslaves et messianiques. W: L’héritage de la Res Publica des Deux Nations. Lublin-Paris 2009 s. 91-104. – La naissance d’une „nation culturelle”. W: East-Centrale Europe in European History. Lublin 2009 s. 211-228. - La structure rituelle des “Aïeux’’ et ses conséquences esthétiques. W: L’Âge d’or du théâtre polonais de Mickiewicz à Wyspiański, Grotowski, Kantor, Lupa, Warlikowski... Paris 2009 s. 43-61. – Prawda słowa, prawda gestu w teatrze i w liturgii. W: Słowo w kulturze współczesnej. Wwa 2009 s. 177-198. – Śmierć Mickiewicza. „Prz. Hum.” 2009 nr 5/6 s. 37-47. – Traité de poésie de Czesław Miłosz. W: L’antre des mots. Autour de la poésie de Vladimir Holan. Praha 2009 s. 163-174. – Dwa traktaty poetyckie o wierze. „Traktat teologiczny” Czesława Miłosza i „Tryptyk rzymski” Jana Pawła II. W: W świecie myśli i wartości. Kr. 2010 s. 189-204. – Humanistyczna problematyka przełomu antropologicznego. Okres romantyzmu. W: Humanitas. Projekty antropologii humanistycznej. Cz. 1. Wwa 2010 s. 497-534.

Przekłady

  1. S.I. Witkiewicz: L’oeuvre sans nom. [Przeł.:] …, Ch. Dancy. Wyst.: Reż.: ... Paris, Théâtre de la Cité 1968.
  2. Tytuł oryginału pol.: Bezimienne dzieło.

  3. C. Fuentes: Jednooki jest królem. [Utwór dramatyczny]. Wyst. : Reż.: R. Szejd. Wyst. Wwa, T. Dram. 1975.
  4. Poésie polonaise contemporaine. [Antologia]. [Przeł. i red.:] …, J. Donguy. Paris: le Castrol astral et Lettres Slaves 1982 [3], 204 s., Collection Voix Off Pologne, 2.
  5. Wyd. w jęz. pol. i franc. – Zawiera przekłady wierszy: M. Białoszewskiego, S. Grochowiaka; Z. Herberta; T. Nowaka; T. Różewicza; W. Szymborskiej; S. Barańczaka; K. Karaska; J. Kornhausera; R. Krynickiego; E. Lipskiej; R. Wojaczka; A. Zagajewskiego, - nadto: Repères; Presse et Éditions Clandestines; Moi, soldat qui ai tiré sur les ouvriers à Gdansk, en décembre 1970 (Extraits), [Trois textes annexes:] (L. Dymarski – J. Kornhauser – S. Barańczak); Crédit photographique.

  6. Pologne. Anthologie de l’etat de guerre. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Toulouse: Tribu 1984, 166 s.
  7. Przekł. podp. pseud.: Stanisław Ernest.

  8. A. Mickiewicz: Les AïeuxDziady. Poème. [Przeł.:] ..., J. Donguy. [Lausanne]: L’Âge d’Homme 1992, 397 s. Collection Classiques Slaves.
  9. Tu także M.M.: Permanence des „Aieux” [Wprowadzenie], s. 13-43 i przyp.

  10. T. Słobodzianek: Merlin. L’autre histoire. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Wyst. Bruksela, Festiwal Temporalia 1994.
  11. Tytuł oryginału pol.: Merlin. Inna historia.

  12. J. Słowacki: Kordian. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Lausanne; [Paris]: L’Âge d’Homme 1996, 185 s. Collection Classiques Slaves.
  13. Tu także M.M.: Note biographique, s. 7-10; Plaidoyeur pour Kordian, s. 11-14; Un héros en quête de mission, s. 14-18; Cet indépassable nationalisme…, s. 19-24; La parole du geste, s. 24-29; La Gloire de la poésie, s. 29-32, a także przyp.

  14. Z. Herbert: La Chambre d’à côté. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Praprem. jako sztuka czytana: Nancy, Festiwal Passages de Nancy 1999.
  15. Tytuł oryginału pol.: Drugi pokój.

  16. Z. Herbert: Lalek. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Praprem. jako sztuka czytana: Paris, T. de l’Odéon 1999.
  17. Cz. Miłosz: Traité de théologie. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Le Chambon-sur-Lignon: Cheyne 2003, 102 s. D’une voix l’autre. Praprem.jako sztuka czytana : Paris : Comédie Française 30 X 2004
  18. Tekst w jęz. pol. i franc. - Tytuł oryginału pol.: Traktat teologiczny.

  19. K. Bizio: Toxines. [Utwór dramatyczny]. [Przeł.:] ..., J. Donguy. Praprem. jako sztuka czytana: Caen, Panta théâtre 22 IV, 15 V 2004.
  20. Tytuł oryginału pol.: Toksyny.

  21. T. Różewicz: La chute. [Utwór dramatyczny]. Praprem. jako sztuka czytana: Paris, Comédie Française 27 X 2004.
  22. Tytuł oryginału pol.: Spadanie.

  23. T. Różewicz: Le Fichier; Témoignage ou notre petit confort. [Utwory dramatyczne]. (Théâtre 1). [Przekł. i wstęp:] ..., J. Donguy. Lausanne: L’Âge d’Homme 2005, 134 s. Petite bibliothèque slave, 28.
  24. Tytuły oryginałów pol.: Kartoteka; Nasza mała stabilizacja.

  25. T. Różewicz: La Vieille femme qui couve; Un drôle de petit vieux; La sortie de l’artiste de la faim. [Utwory dramatyczne]. (Théâtre II). Lausanne; Paris: l’Âge d’Homme 2008, 166 s. Petite bibliothèque slave.
  26. Tytuł oryginału pol.: Stara kobieta wysiaduje; Śmieszny staruszek; Odejście głodomora.

Prace redakcyjne

  1. L’Europe du Milieu. Actes du colloque; organisé par le Groupe de recherche sur l’Europe centrale de l’Université de Nancy II, Septembre 1989. [Red.:] …, [przy współpracy:] A. Kurc. Nancy: Presses universitaires de Nancy 1991, 303 s., Espaces Centre-Européens (Nancy).
  2. Identité(s) de l’Europe centrale. [Red.] ... Paris: Institut d’Études Slaves 1995, 221 s., Cultures et Sociétés de l’Est,21.
  3. Histoire des idées politiques de l’Europe centrale. [Red.:] …, Ch. Delsol. Paris: Presses Universitaires de France 1998, XV, 603 s., Politique d’Aujourd’hui.
  4. Nagroda Joseph du Teil przyznana przez Académie des Sciences Morales et Politiques w 1998 za współredakcję.

  5. Le verbe et l’histoire. Mickiewicz, la France et l’Europe. [Red.:] …, F-X. Coquin. Paris: Institut d’Études Slaves: Éd. de la Maison des sciences de l’homme 2002, 423 s., Travaux (Institut d’Études Slaves), 42.
  6. Mythes et symboles politiques en Europe centrale. [Red.:] …, Ch. Delsol, J. Nowicki. [Wstęp:] P. Chaunu. Paris: Presses Universaitaires de France 2002, XX, 690 s., Politique D’Aujourd’hui.
  7. Dissidences. [Red.:] …, Ch. Delsol, J. Nowicki. Paris: Presses Universitaires de France 2005, 304 s.
  8. L’Âge d’or du théâtre polonais de Mickiewicz à Wyspiański, Grotowski, Kantor, Lupa, Warlikowski ... [Actes du colloque, Paris, octobre 2006.] [Red.:] …, A. Grudzińska. Paris: Éd. de l’Amandier 2009, 452 s.
  9. Culture et identité en Europe Centrale. Canons littéraires et visions de l’Histoire. [Red.:] ..., P. Gradvohl, D. Francfort. Paris: Institut d’Études Slaves; Brno: Masarykova Univerzita 2011, 662 s.
  10. Religion et identité en Europe centrale. [Red.] ... przy współpr. D. Bechtel, C. Royer. Paris: BELIN 2012, 346 s.
  11. Nadto zob. Przekłady poz. 3.

OPRACOWANIA (wybór)

  • Ank. 2010
  • Wywiady: Święte błądzenie brata Adama. Rozm. P. Goźliński. „Gaz. Wybor.” 1999 nr 83, dod. „Magazyn”, przedr. w: M. Masłowski: Problemy tożsamości. Lubl. 2006; Wiara wieku męskiego. Rozm. J. Bątkiewicz-Brożek. „Tyg. Powsz.” 2009 nr 44.


Dzieje bohatera

  • M. PRUSSAK. „Pam. Lit.” 1979 nr 3, polem. M. Masłowski: O interpretacji. „Pam. Lit.” 1980 z. 3
  • Z. PRZYCHODNIAK. „Ruch Lit.” 1979 z. 4
  • I. GUSZPIT. „Zag. Rodzaj. Lit.” 1980 nr 1.

Powrót na górę↑

Gest, symbol i rytuały polskiego teatru romantycznego

  • E. BIEŃKOWSKA: Kosmiczny parlament. „Tyg. Powsz.” 1998 nr 14
  • P. GOŹLIŃSKI: Przemiany bohatera Polaków. „Dialog” 1999 nr 4
  • T. KUBIKOWSKI: Byt romantyczny. „Nowe Książ.” 1999 nr 3
  • M. KOZŁOWSKA: W kręgu mitów, herosów, rytów i gestów. „Prz. Powsz.” 2000 nr 6
  • M. REGULSKI. „Pam. Lit.” 2000 z. 4.

Powrót na górę↑

Kordian et Lorenzaccio

  • J. GROMADZKI. „Pam. Lit.” 2001 z. 3.

Powrót na górę↑

Problemy tożsamości

  • D. SOSNOWSKA: Nadal romantyzm. O książce „Problemy tożsamości” M.M. „Znak” 2009 nr 1.

Powrót na górę↑

Maria Kotowska-Kachel

Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku

Działania
Michał MASŁOWSKI
Nawigacja
Narzędzia